Fusie met Groningen en Ten Boer: een verkenning

HAREN

 Het open overleg tussen de provincie en de gemeenten Groningen, Ten Boer en Haren is afgerond en eind vorige week werden de resultaten in het rapport “Verkenning gemeentelijke herindeling” bekend gemaakt. Wat zou de nieuwe gemeente voor haar inwoners kunnen gaan betekenen?

Na een fusie zal het inwonertal van de gemeente Groningen van ca. 200.000 stijgen naar 228.000 inwoners en de begroting zal oplopen naar meer dan één miljard. Volgens het rapport biedt deze schaalvergroting veel voordelen. De gevolgen voor de inwoners worden besproken middels de volgende vijf aspecten:

Belangenbehartiging

De schaalvergroting maakt volgens het rapport dat de gemeente een sterkere positie kan innemen ten opzichte van bedrijven, instellingen en landelijke overheid. Het gebied en daarmee ook de regio kunnen naar een hoger niveau gebracht worden. Dat Groningen tot de vijf grootste gemeenten van Nederland gaat behoren (nu staat de stad op de 7e plaats) zal volgens het rapport gaan bijdragen aan een grotere invloed op de landelijke politiek. Zo staat de gemeente bijvoorbeeld sterker in de onderhandelingen over de gaswinningen. Het zal zelfs makkelijker worden subsidies te krijgen van de Europese Unie.

Burgerkracht

Hierbij kunnen de drie gemeenten gebruik maken van elkaars ervaringen en samen bedenken welke aanpak het beste werkt. Door de schaalvergroting richt de maatschappelijke betrokkenheid van burgers zich niet meer alleen op de eigen gemeente maar worden de mogelijkheden zich op een bepaald thema bezig te richten uitgebreid. Daarnaast heeft de gemeente tot doel de identiteit en eigenheid van kernen en wijken te versterken.

Ontwikkelkracht en innovatie

Het rapport ziet de nieuwe gemeente als een sterke motor op het gebeid van economie, cultuur, onderwijs en duurzaamheid in de noordelijke provincies. Er kan een goed klimaat worden geboden voor startende ondernemingen, voor innovatie en ontwikkeling en er kan gebruik worden gemaakt van al bestaande samenwerkingen in binnen- en buitenland. Ook de kennis- en onderwijsinstellingen zullen profiteren van de schaalvergroting. Wat betreft de duurzaamheid zijn er al veel projecten door de drie gemeenten opgezet waarbij de krachten in de toekomst gebundeld kunnen worden. Bovendien kunnen recreatie en toerisme verder ontwikkeld worden waardoor de naamsbekendheid van Groningen groeit en de gemeente aantrekkelijker wordt voor wonen en werken.

Organisatiekracht

Door de grotere omvang van de organisatie kunnen werknemers makkelijker taken van elkaar overnemen bij uitval zodat er minder vaak externen hoeven worden ingehuurd. Door de samenvoeging van de drie gemeenten kan er veel van elkaar worden geleerd. Ook wil de gemeente de betrokkenheid van het bestuur bij de burgers gaan vergroten door inwonergericht te werken. Door automatisering en standaardisering wordt er geld bespaard en kan er meer worden ingezet op korte lijnen en een goed contact tussen burger en medewerker.

Financiële robuustheid

Er is een onafhankelijk bureau (Deloitte) ingehuurd om de financiële positie van Haren te onderzoeken. Het rapportconcludeert uit dit onderzoek dat Haren er slecht voor staat: een beperkte reservepositie in combinatie met hoge schulden. Hierdoor is er weinig ruimte voor nieuw beleid, investeringen en het opvangen van tegenvallers. De lokale lasten zijn al hoog: belastingverhogingen kunnen maximaal acht ton opleveren. Verdere bezuinigingen kunnen ten koste gaan van de voorzieningen. Ook Ten Boer staat er slecht voor en heeft nog een artikel 12 status (onder financiële curatele van het rijk). In het rapport staat dat “voor Groningen geldt dat sprake is van een financieel robuuste situatie, met een stevige begroting”.Over de schuldpositie van Groningen (in de top 5 van hoogste schuld per inwoner) laat het rapport zich niet uit. Volgens het rapport zal de nieuwe gemeente financieel robuust zijn. Een grote gemeente biedt met een begroting van één miljard aanmerkelijk meer flexibiliteit dan de drie gemeenten afzonderlijk. Er is ruimte voor investeringen, tegenvallers kunnen makkelijker opgevangen worden en er is sprake van een gezonde reservepositie. Daarbij kan er geld bespaard worden door efficiënter te werken. Helaas ontbreekt er in het rapport een onderbouwing van de standpunten en worden de nadelen van een fusie niet besproken. Ook op het gebrek aan draagkracht onder de burgers wordt niet verder ingegaan: volgens het rapport is het gemeentebestuur daar verantwoordelijk voor. Het rapport is te vinden op www.haren.nl, samen met het rapport “Werken aan Haren” met een onderbouwing van het voortzetten van zelfstandigheid. Op 15 juni wordt er n.a.v. deze rapporten in de gemeenteraad vergaderd over de bestuurlijke toekomst van Haren. Helga Kouwenhoven

Auteur

kvanderweide