Een ‘mindful’ leven

HAREN

 Mindfulness voor opvoeders, mantelzorgers, leraren, kinderen, kortom mindfulness voor iedereen. We horen het steeds vaker. Maar wat is dat nu precies ‘mindful’ leven? En doen we dat niet soms ook al wel een beetje? In de rubriek De Ontmoeting is deze week Sandra van der Veen, maatschappelijke zorgverlener gemeente Haren, aan het woord. 

Sandra van der Veen geeft de cursus mindful opvoeden in het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) in Haren, voor ouders met een hulpvraag vanuit maatschappelijke zorg. Deze cursus is woensdag  5 oktober van start gegaan. Wat is mindful opvoeden? Mindful opvoeden is niet opgebouwd vanuit opvoedtips, er bestaat geen juiste manier om een kind op te voeden, want geen enkel kind, geen enkel gezin, en geen enkele situatie is hetzelfde. Het is flexibel inspelen op hetgeen zich aandient. Mindful opvoeden is gericht op aandacht. Aandacht is er altijd, echter is onze aandacht weleens wat stuurloos tijdens het nemen van alle hordes in ons volle leven. Wanner je mindful wilt opvoeden, dan geef je bewust aandacht aan je kind en aan je eigen houding. De aandacht die je dan geeft is doelbewust, zonder oordeel en van moment tot moment. Je bent bewust aanwezig bij het ontbijt, je luistert met aandacht naar de ander, je brengt je kind met aandacht naar school. Het betekent ook dat je de zon voelt schijnen, je tranen voelt rollen, maar ook dat je irritatie voelt in je lijf. Wie heeft mindful opvoeden nodig? Ouders die weer in echte verbinding met hun kind willen komen. Kinderen opvoeden kan prachtig zijn, maar ook behoorlijk uitputtend en stressvol. Ouders benoemen geregeld dat de helft van de dag hun tussen de vingers door glipt. Die stress kan er zomaar voor zorgen dat we anders reageren dan we zouden willen, of keuzes maken die we achteraf liever niet hadden gemaakt. Soms wil je gewoon wat meer rust in je gezin en zou je willen dat drukke en lastige momenten soepeler verlopen. Mindful opvoeden geeft ouders hiervoor de bouwstenen, voor ouders van kinderen in alle leeftijden. Wat leer je? Je leert onder meer hoe je uit je automatische piloot stapt, een erkennende houding kunt aannemen, maar ook hoe je actief kunt luisteren naar je kind, zonder invullingen. Opmerken en benoemen van hetgeen je voelt is tevens een onderdeel. Hiermee benoem je heel specifiek jouw 'ik behoefte', waarmee je een grote angel uit het gezin kunt halen, namelijk oordeel. En onze kinderen leren niet alleen door te luisteren, zij leren juist meer door te kijken en te kopiëren, waardoor zij zich als vanzelf gaan spiegelen aan hun ouders. Wat brengt het ouders en kinderen? Ouders merken dat zij niet hoeven te sleutelen aan hun kind, zij leren weer naar zichzelf te kijken. Door met aandacht in het hier en nu te zijn zie je alles weer in de juiste proporties. Er ontstaat namelijk een lichte vertraging tussen je gevoel en je reactie. Deze rustpauze helpt je om uit de stress van alledag te stappen, om effectief vanuit rust te kunnen reageren in piekmomenten, maar ook om te genieten van het moment. Een aandachtige ouder zorgt goed voor zichzelf en kan dan juist ook de uniciteit van zijn kind weer zien. Objectief, niet bevooroordeeld. Dan gaat de onvoorwaardelijke liefde weer stromen, die we allemaal in ons hebben maar die we soms even niet meer voelen. Wanneer een kind voelt dat het gehoord en gezien wordt voor wie hij is, dan krijgen ze van hun ouders het vertrouwen mee om te ontdekken wie ze zijn. Dat geeft je kind een basis voor eigenwaarde en zelfvertrouwen. Is mindfulness een  hype? Je leest inderdaad tegenwoordig in kranten en magazines veel verhalen over mindfulness. Vele artikelen die vaak gerelateerd zijn aan burn-out klachten, gevoelens van depressiviteit en angsten. Dit zijn klachten die ik ook steeds meer opmerk in mijn praktijk. Zo ook ouders die emotioneel uitgeput zijn aan het einde van de dag, of zelfs al moe zijn bij het opstaan. We kennen allemaal weleens het gevoel dat je niet gelukkig bent in het moment. Dat je even geen verdriet meer wilt voelen, niet meer bang wilt zijn of je wel goed genoeg bent, of je het wel goed genoeg doet, je machteloos voelt…..Is mindfulness hierin een wondermiddel, werkt het echt? Men heeft weleens de misvatting dat je bij mindfulness alles weg wilt poetsen, het ontkennen van wat er feitelijk is. Wanneer je in aandacht leert te zijn richt je je aandacht echter juist ook op je eigen gevoelens en gedachten. Want veel dingen die je hebt ervaren en hebt meegemaakt, draag je bij je. Fysiek, mentaal en emotioneel en juist dit bepaald mede je reacties. Wanneer je met aandacht kijkt naar wat je al in je rugzak meedraagt, dan merk je hoe belangrijk het is om die rugzak af en toe te legen. Waarom is mindful opvoeden zo populair? Omdat het werkt. De effecten van Mindful opvoeden zijn de laatste jaren door veel wetenschappelijke onderzoeken bewezen. Je zelfkennis groeit, je krijgt inzicht in stress veroorzakende gedachten binnen het gezin. Je leert hoe je er meer ontspannen mee om kunt gaan, zodat je in uitdagende situaties effectief en krachtig blijft. Het is een praktische vaardigheid, toegankelijk en inpasbaar in elk leven, zelfs (of juist) als je het heel erg druk hebt. Mindful opvoeden is ontdaan van zweverigheid en speciaal doorontwikkeld voor westerse mensen met een vol druk bestaan. Voor veel mensen is Mindful opvoeden ontstressen en weer genieten van het opvoeden. Bestond mindful opvoeden vroeger niet? Ik denk niet dat mindfulness iets nieuws  is. Aandachtig zijn is iets wat we allemaal in aanleg in ons hebben. We hoeven het eigenlijk alleen maar weer naar boven te halen. Maar allerlei problemen die je op je levenspad gehad hebt, groot of klein, maken dat je  niet meer in het moment kunt zijn, niet meer kunt voelen wat je ècht wilt doen, niet meer kunt genieten, niet meer kunt zijn wie je eigenlijk bent. Kijk maar eens of het je weleens overkomt dat je in de weerstand zit tegen iets dat anders is gegaan als dat je had gepland. Dat je wilt dat het anders is als dat het feitelijk is...Deze weerstand kost je energie, kan heftige emoties oproepen, maar ook vele piekergedachten. Door je aandacht te trainen leer je je gedachten veel eerder op te merken. Van het ontspannende effect daarvan worden we ons nu steeds meer bewust. Zijn er ook al dingen die mindful zijn en veel mensen al doen, maar zich daar niet van bewust zijn? Kinderen zijn van nature heel mindful, ze leven enorm in ‘het hier en nu’. Als jij snel de deur uit wilt, kunnen zij gerust nog ‘even een tekening afmaken’; kinderen kunnen nagenoeg niet haasten. Ook bij een boos moment komen de tranen per direct en wanneer de discussie is uitgepraat, zijn zij alweer aan het lachen terwijl jij nog naborrelt van irritatie. Ouders zijn van nature ook heel mindful, ze zijn vanuit hun hart verbonden met hun kind. Maar door de hectiek van alle dag, het gezinstempo en de vele verleidingen van o.a. Facebook, WhatsApp, en Twitter raken we het contact met onszelf kwijt. ‘Heb ik wel goed geluisterd naar mijn kind of zat ik ondertussen te appen?’ ‘Hoe vaak heb ik geïrriteerd met ‘jahaa’, gereageerd terwijl mijn kind iets vroeg?’ Heb je misschien ook een paar tips? Luisteren Als je kind iets vertelt, kijk je kind aan en herhaal in het kort wat hij/zij vertelt. Hiermee laat je zien dat je hebt geluisterd. Voor jezelf is dit een goede manier om met aandacht te luisteren. Adem halen Voordat je letterlijk de deur open doet om weg te gaan, sta je stil en haal je bewust drie keer adem om tot rust te komen. Doe dit eventueel samen met je kind. Het werkt om per overgang op een dag drie keer adem te halen voordat je verder gaat. Heb je zelf nog iets toe te voegen? We zijn getraind in het zoeken en vinden van alles wat niet goed gaat. Hoe kun je nu vriendelijk voor jezelf zijn? In tijden van stress, moeilijkheden en tegenvallers, kun je voortaan, in plaats van het zoveelste oordeel over jezelf uit te roepen, benoemen dat het lastig is. Dat sommige dingen nog echt moeilijk zijn. Dat dat ÓK is, gun het jezelf om deze vaardigheid van in aandacht zijn jezelf weer aan te leren. Mindfulness is iets dat zich gaandeweg, na verloop van tijd ontwikkelt. Hoe lang dat proces duurt? Ik zou zeggen, de rest van ons leven. Voor meer informatie zie Praktijk Tressan, www.tressan.nl. Kirsten van der Weide

Auteur

kvanderweide