Groningse schulden

HAREN

De financiële positie van Groningen stad staat volgens de Provincie niet ter discussie. Maar is het in financieel opzicht wel gunstig voor Haren om te fuseren met de stad?

Nu de meerjarenbegrotingen zijn opgesteld is het mogelijk beide gemeenten objectief te vergelijken. De overheid eist namelijk vijf financiële ‘kengetallen’ om te beoordelen hoe een gemeente er voor staat. Met een kengetal wordt uitgedrukt hoe een onderdeel van de gemeentefinanciënzich verhoudt tot het geheel. Als de kengetallen van Groningen naast die van Haren worden gezetwordt al snel duidelijk dat Haren haar financiële positie versterkt, terwijl die van Groningen steeds verder achteruit gaat. Hieronder de vijf kengetallen: 1.Schulden Beide gemeenten hebben een kengetal voor schulden in de zone ‘meest risicovol’. In plaats van schulden af te lossen gaan de schulden van Groningen stijgen. Haren gaat de komende jaren schulden aflossen en komt vanaf 2019 in de zone‘gemiddeld risico’. Het aflossen van schulden ligt voor Groningen moeilijker. Er is veel geld geleend om grote projecten te financieren en zolang de opbrengsten sterk tegenvallen kan er niet of nauwelijks worden afgelost. Op de lening van 275 miljoen voor het bouwproject Meerstad(bij Slochteren) is bijvoorbeeld nog niks afgelost; de verkoop valt erg tegen en een groot gedeelte van de geplande woningen zal niet gebouwd gaan worden. 2.Reserves Zowel Haren als Groningen heeft een kleine financiële buffer. Haren heeft zich een verdubbeling van haar reserve in 2020 als doel gesteld om in de categorie ‘gemiddeld risico’ te vallen. Groningen daarentegen daalt steeds verder af in de zone ‘meest risicovol’ en wordt al in 2018 ingehaald door Haren. 3.Exploitatieruimte Het kengetal exploitatieruimte laat zien wat er overblijft aan inkomsten als de lasten er vanaf zijn getrokken. Het is de ruimte die de gemeente heeft om onverwachte uitgaven te doen. Haren loopt hierin een gemiddeld risico en houdt een stijgende lijn vol tot in 2020. De inkomsten stijgen: tot nu toe waren de gemeentebelastingen relatief aan de lage kant. Ze gaan volgend jaar stijgen maar blijven onder het niveau van Groningen. Zorgwekkend is dat Groningen gedurende drie jaar geen ruimte heeft voor onverwachte uitgaven en zelfs tekorten heeft. De stad heeft echter weinig ruimte de gemeentebelastingen te verhogen om extra inkomsten te genereren. Bovendien gaat er veel geld naar rente op de schulden die zijn aangegaan voor verschillende projecten. In 2009 betaalde de gemeente alleen al voor het bouwproject Meerstad 1 miljoen euro rente. Als de rente gaat stijgen wordt dat bedrag groter. 4.Grondexploitatie Dit kengetal laat zien wat de waarde is van alle grond die de gemeente heeft aangekocht in verhouding tot de totale begroting. Als deze waarde hoog is heeft de gemeente relatief veel grond in bezit en loopt ze een groot risico. Als er weinig gebouwd kan worden, bijvoorbeeld door crisis of krimp, kan de waarde van de grond sterk dalen, terwijl de kosten doorlopen. Ondanks de projecten Nesciopark en Raadhuisplein loopt Haren weinig risico, ook niet in de komende jaren. Groningen daarentegen zit ver in de meest risicovolle zone (zie tabel). Er is een lichte daling te zien maar er is veel geïnvesteerd in Meerstad en Westpoort. De infrastructuur in deze gebieden is al aangelegd maar door tegenvallende belangstelling is er nog weinig gebouwd. 5.Belastingcapaciteit Aan dit kengetal is te zien dat Haren meer belastingen heft dan Groningen. Dat komt omdat het gemiddelde huis in Haren een veel hogere OZB waarde heeft. Wanneer je gelijkwaardige woningen vergelijkt blijken de woonlasten in Groningen dit jaar ruim 11% hoger te zijn dan in Haren. Er is dus zelfs nog ruimte om de tarieven te verhogen. Conclusie In alle kengetallen is terug te vinden dat Haren zich na een periode op te grote voet te hebben geleefd weer herstelt. Groningen staat er veel slechter voor en heeft minder mogelijkheden om haar positie te verbeteren. Helga Kouwenhoven Met dank aan Ronald Pieters en Luuk Feenstra voor informatie en financieel advies

Auteur

kvanderweide