Honderd jaar ‘Kunstweg’ Haren-Paterswolde

HAREN

Ik had wel eens suggesties aangehoord dat de naam Kunstweg (voor de Meerweg) ontstaan is doordat men ooit de weg op balen turfstrooisel had neergelegd, maar dat blijkt maar zeer ten dele waar te zijn. Tussen de brug en de aansluiting met de Hoornsedijk heeft men in de 50 ‘er jaren, bij wijze van proef, over een afstand van slechts circa 100 meter een proefvlak aangelegd op balen turfstrooisel en die bestraat met klinkers. Echter dat bleek geen succes te zijn, met de toename van het zwaardere verkeer belanden die klinkers nogal eens in de berm. Als gevolg is dit destijds opgelost door de turf weer weg te halen en een doek onder de straat met asfalt aan te brengen.

Het voert te ver om alle bewoners van toen de revue te laten passeren, maar van een aantal zal ik toch bijzonderheden benoemen, namelijk de zogenaamde kiepkerel Harm de Jong die dagelijks met kleding en garen op pad ging, klompenmaker Arends die woonde op de plek waar nu de Rietschans staat. Tegenover het Frieschenveen boer Onnes, later Vrieling, een beruchte plek omdat daar in de oorlog twee bominslagen plaatsvonden. Aan de overzijde het reeds in 1907 gebouwde café Het Frieschenveen van Dubois, met later de gelijknamige camping er tegenover. De noordkant of wel de meerzijde van de weg is uiteraard bekend door de etablissementen De Rietschans , De Paalkoepel, het clubhuis van de zeilvereniging VWDTP en De Twee Provinciën. Daartussen de botenbedrijven van de zwagers Helder en Visser, waarvan de laatste werd overgenomen door Kok en Van Dam, die er samen met het Meerschap een jachthaven realiseerden. Daarnaast waren de botenhuizen te vinden van Helder en Visser maar ook van Van Duinen en Rengers en, over historie gesproken, de deels nog niet afgebroken, vervenershuizen. Onder meer die van Beckering die tevens sluiswachter was, en de op de monumentenlijst staande dubbele woning waar Bertus Ellens en Olf Boer, die er ook een winkeltje had, hebben gewoond. Vermeldenswaard is ook de brede sloot naast deze bewoningen tussen het meer en de dijk. Die brede sloot was zeer functioneel omdat daar de schuiten met turf vanaf het meer doorvoeren om de turf af te leveren in de boten die daartoe in de Schipsloot lagen. De turf werd door middel van een zogenaamde wiptakel vanaf de schuit over de dijk in de turfschepen gekieperd. Aan het eind van de straat bij Paterswolde bevond zich garage Setz (nu appartementencomplex) en daarbij De Twee Provinciën met speeltuin, dat later hotel Swama werd en weer later Mulstege. Het etablissement De Twee Provinciën was vroeger in trek als bijzondere en belangrijke pleisterplaats, overdag door de speeltuin met onder andere een kettingbrug (over en door een water), de zogenoemde botsbootjes, een doolhof, een schelpengrot en een grote glijbaan. Bussen vol schooljeugd, maar ook anderen uit wijde omtrek beleefden er veel lol en plezier aan. Maar dat was niet de enige vorm van vertier aldaar, ook in de avonduren trok het etablissement veel publiek, bijvoorbeeld om er te dansen en te contacten. Ook vóór dat de Kunstweg er was kwam men er al veelvuldig, ook vanuit de stad Groningen, en veelal op een bijzondere manier, namelijk met de trekschuit. Getrokken door paarden gleden de boten van en naar de stad door het Noord Willemskanaal naar Haren om daar af te buigen naar de Schipsloot en vervolgens af te meren bij De Twee Provinciën. De passagiers gingen daar aan wal om er te spelevaren of te dansen, en wellicht ook wel om er verkering te krijgen. En al was het op Harens grondgebied, Potterwolde zo het vroeger heette, maakte er wijd en zijd furore mee en de Kunstweg kwam daaraanvolgend ongetwijfeld goed van pas. Door de brede en drukke functie die de Meerweg thans vervuld, was en is het niet voor z’n tijd dat de Kunstweg/Meerweg, evenals de boorden langs het meer, een drastische aanpassing hebben ondergaan. Immers, de Kunstweg van weleer is in zeer versterkte mate verworden tot een cruciale en onmisbare verbindingsschakel, inmiddels een eeuw na dato! 100 jaar Kunstweg Haren-Paterswolde, deel 2, is geschreven door Henk Werners uit Haren. Oriëntatie en navraag bij (oudere) aanwonenden van en bij de Meerweg gingen vooraf aan de samenstelling van dit artikel over de 100-jaar geleden aangelegde Kunstweg tussen Haren en Paterswolde. Henk Werners

Auteur

admin