Zelfoogsttuin Het proefveld in de lift

HAREN

Tuinder Gijs Nauta leidt sinds eind 2014 zelfoogsttuin Het Proefveld van Haren, gelegen in de grootste kunstenaarsgemeenschap van Noord-Nederland: De Biotoop in Haren. Onlangs hield Gijs een informatiebijeenkomst in de Open Kas voor geïnteresseerden in de zelfoogsttuin. Gijs is 16 aanmeldingen rijker, waaronder de aanmelding van wethouder Michiel Verbeek. Lees hier het ingezonden artikel van Gijs Nauta.

Het Proefveld

Het nieuwe seizoen staat voor de deur te kloppen, en ik wil graag opendoen. Maar de akker, 2500 m2 kleileem, is nog stijf bevroren. De voorbereidingen zijn in volle gang en volgende week ga ik beginnen met het voorzaaien in de koude kas. Het principe van de zelfoogsttuin Afgelopen periode stond in het teken van de kennismakingsbijeenkomst op zondag 22 januari van aspirant-deelnemers. Bij een zelfoogsttuin worden de klanten ook wel deelnemers of oogstaandeelhouders genoemd. De deelnemer betaald 250 euro contributiegeld waarna zij/hij een oogstseizoen lang zelf haar/zijn biologische groenten, kruiden, kleinfruit en bloemen mag komen oogsten op de akker. De groenten worden door mij opgekweekt en vrijgegeven voor de oogst wanneer ze oogstrijp zijn. De deelnemer krijgt op maandag een nieuwsbrief met daarin de oogstagenda. In de oogstagenda staat uitgelegd welke groenten er die week mogen worden geoogst met een oogstrichtlijn. Deelnemers zijn automatisch lid van de vereniging en hebben inspraak en de algemene ledenvergadering die elk jaar in december plaats vind. Dat is in een notendop het principe van de zelfoogsttuin. De waarde van een zelfoogsttuin ligt in het sociale aspect. Er wordt samen gebouwd aan een vruchtbare akker. Er is een grote wederkerigheid tussen tuinder en deelnemer. Klanten blijken het heel fijn te vinden om direct betrokken te zijn bij de productie van hun voedsel. Als tuinder ben ik verzekerd van een vast inkomen, doordat klanten vooraf betalen. Er is een gedeeld oogstrisico, bij een welige oogst profiteert de klant van een grotere opbrengst, bij een schrale oogst heeft de klant minder groenten en kruiden. Doordat de tussenhandel en het transport wordt uitgeschakeld is een zelfoogsttuin per saldo goedkoper dan de winkel of markt. 18 liter soep De Open Kas is de belendende kas aan de akker. Hier worden allerlei evenementen georganiseerd, zoals meditaties, allerhande workshopjes, houtbewerking, fotografie. Met een pizza oven en een rocket stove voor gezellige eterijen. De vrijdag voor de bijeenkomst heb ik ruim 10 liter pompoensoep en ruim 8 liter tomatensoep gemaakt. Om de klanten een warm welkom te geven op deze zonnige zondag in januari. Precies iets over enen kwamen de eerste klanten, helemaal uit Amsterdam, op doorreis en geïnteresseerd in het concept zelfoogsttuin. Rond kwart voor twee zat de kas al bijna vol, met ruim 30 mensen. Tien minuten voor twee mailde de wethouder mij, dat hij helaas was verhinderd, maar dat ik hem mocht noteren als deelnemer. En binnenkort wordt zijn voorstel, om mensen met een kleine beurs financieel te ondersteunen in de contributie, in de gemeenteraad voorgelegd. Een sympathiek voorstel, want als dit door de raad komt wordt de tuin laagdrempelig en bereikbaar voor iedereen. Waardering Om 14.10 uur hadden alle liefhebbers soep, koffie of thee tot zich genomen. De menigte was inmiddels gegroeid tot 45 en dat was het moment om de platenspeler uit de zetten. Nu moest ik het doen. Ik, van nature voorzien van een nimmer aflatende faalangst, was aan de beurt. ‘Attentie, attentie, ik wil een momentje van jullie zonnige dag beroven om wat info te geven over de zelfoogsttuin. Waar zal ik beginnen? Ik bereid dit soort toespraken nooit voor, want het is altijd hetzelfde praatje en het komt vanzelf wel’. En dan komen op een goede dag de woorden vanzelf. Het publiek heeft de neiging de aandacht erbij te houden als de spreker improviseert, naar woorden zoekt, dat direct uit het hart lijkt te komen. Na 30 minuten was iedereen in een vrolijke stemming. Ik kreeg applaus als waardering voor mijn openhartigheid jegens mijn uitkeringsverleden. Er werd gelachen om mijn suggestie om de honger te verdrijven met koffie en sigaretten, waarmee ik twee seizoenen lang mijn pauzemomenten heb opgevuld. Om 17.00 was iedereen weer weg. Nog ver voorbij de uitgang werd gerept over de fijne sfeer en het prachtige project. En ik ben 16 aanmeldingen rijker. Ik hoop uiteindelijk om op 70 deelnemers uit te komen, want dan ben ik financieel onafhankelijk. Maar dat zijn enkel getallen. Het gaat om de waardering en dat gevoel is in geen goud uit te drukken. Gijs Nauta    

Auteur

kvanderweide