Van Koffiediksteeg tot Harener Vaartje, deel II

HAREN

 Twee weken geleden stonden we stil bij de ontwikkelingen door de jaren heen van de Meerweg-delen vanaf de Rijksstraatweg tot de A28. U las toen deel I van 'Van Koffiediksteeg tot Harener Vaartje". Deze week leest u deel I', door Henk Werners.

Naar de ijsbaan

Alhoewel het tweede deel van de Meerweg veel later in de tijd bebouwd werd, pikken we toch bijvoorbeeld even op dat Graalman daar met woninginrichting gestart is, dat Makelaar Lanting daar kantoor houdt en dat daar een schildersbedrijf Van der Veen bestond. M.i. zeer interessant is het feit dat men via dit deel van de weg de achterliggende ijsbaan kon bereiken. Het betrof een grote baan die ingeklemd lag tussen twee dijkjes, de ene ongeveer midden over het nu tweede transferium en de andere noordelijk daarvan bij de, in de volksmond zo genoemde, Jorissenvaart die er nu nog ligt aan de noordkant van het Nesciopark ,met een bomenrij op een wal er naast. En naar men zegt vonden daar in het begin van de jaren dertig wedstrijden van allure plaats, ook en vooral op de zogenaamde lange baan.

De hoek van de straat om

We gaan weer terug naar de hoek van de straat of wel naar de huidige Westerse Drift, waarvan het eerste deel oorspronkelijk dezelfde naam had als de voorlopers van de Meerweg. Daar waar we nu taxi Vrieswijk aantreffen stond in de oude tijd rond 1900 het witte boerderijtje van de familie Hendrik Jan Vels, met daarachter schuren. Daarnaast, aan de zuidkant waar nu de Brandweer is, gaf een ree toegang tot het achterliggende haventerrein. En vanaf 1940 tevens naar de GDS- garage die stond tussen de huidige Van Maerlantlaan en de Emmalaan, dus daar waar sinds 1990 zijwegen met woningen zijn aan de Van Ruusbroecweg en de Van Boendalestraat. De N.V. Groningsch- Drentsch Snelvervoer verzorgde namelijk van 1940 tot 1975 het openbaar vervoer in o.a. Groningen, Haren en Eelde. Het groot uitgevallen pand op de hoek van de straat, nu de interieurwinkel van Anna van Schilfgaarde ,viel weleer in het oog door witte buitenmuren. Het stond vroeger geadresseerd als Havenstraat maar het is nu huisnummer 1 aan de Westerse Drift. Oudere inwoners weten zich nog goed te herinneren dat de volgende zaken er te vinden waren, n.l. tabakswinkel Van Dijk, kruidenier Kwant later Froentjes , de winkel met visbenodigdheden van Klaas Tilman, opgevolgd door Piet Zuur met radio’s, televisies en later grasmaaiers. Aan de Meerwegzijde was ook nog kruidenier Huizing.

Haventerrein & vaartje

De terreinen van gemeentewerken achter de Brandweer, stonden vroeger bekend als haventerrein met aansluitend het z.g. Harender Vaartje dat in verbinding stond met het Noord Willemskanaal’. Het vaartje en de haven zijn aangelegd kort nadat het Noord Willemskanaal in 1861werd open gesteld voor de scheepvaart. Vanaf het kanaal had de vaart een breedte van 20 meter maar bij de haven het dubbele daarvan. Aan de zuidkant van de haven stonden gebouwen van Openbare Werken en verder naar achteren de woning van de opeenvolgende havenmeesters Willem Kapma en Geert Vels, zoon van voornoemde J.H. Hij had daar ook een paar koeien, een paard en een varken. Langs het vaartje en de woning was een pad dat leidde naar de achterliggende Westerpoldermolen van 1862. Die molen stond op de plek, aan de huidige Nesciolaan, waar later Huize Maarwold werd gebouwd. Het laatste restant van de molen is afgebroken in 1971.De in 1888 gebouwde molenaarswoning er naast , waar o.a. het gezin van molenaar Eisses woonde, staat er nog. Soli Deo Gloria Als we vandaag tussen de 3e en de 4e Emmaflat doorlopen komen we uit bij het elektrische gemaal en het nog resterende deel van het vaartje. In de haven lag o.a. de boot genaamd Soli Deo Gloria van turfschipper Suuroverste afgemeerd, die er samen met zijn vrouw turf mee uit de Veenkoloniën haalde en vervolgens die brandstof met zijn T-Fordje afleverde bij inwoners. Ook de grindschepen voor de fa. Vels meerden hier aan. Drekstoube Aan de noordzijde van de vaart stond vroeger de zogenoemde drekstoube, een gebouw waar in zinkputten fecaliën gestort werden. Dat houten gebouw werd er in 1905 neergezet en is in 1924 vervangen door een betonnen loods met gierkelder. Het ophalen, ledigen en vervoer van de tonnetjes werd bij aanbesteding toegekend aan voerman J. H. Vels voor 14 gulden per week. In 1926 besloot de gemeente een auto- vuilniswagen aan te schaffen. Het vaartje en de haven werden eind jaren ‘60 afgesloten door de aanleg van de A 28 en in 1964 grotendeels dichtgegooid. Maar een deel is dus in ere gehouden, doch niet meer in gebruik! Henk Werners  

Auteur

kvanderweide