Pionieren in de nieuwe Hondsrugtuin

HAREN

  Ongeveer 130.000 jaar geleden werd het landschap van de Hondsrug gevormd, het afgelopen jaar werd de Hondsrugtuin in de Hortus gecreëerd. Het heuvellandschap in de tuin is niet het gevolg van smeltende ijsrivieren, maar er is met man en macht gewerkt om heuvels op te werpen en een beekje te laten stromen. Landschapsarchitect Jan Maas benadrukte dat de Hondsrugtuin in zijn huidige vorm een startpunt is, dat de natuur het de komende jaren moet overnemen. Op vrijdag 9 juni werd de tuin officieel geopend door prof.dr. Sibrand Poppema, voorzitter van het College van Bestuur van de Rijksuniversiteit Groningen. Vanaf de nieuwe brug 'De rimpeling' over de Harense Aa, ontworpen door beeldend kunstenaar Gabriel Lester, wierp Poppema een steen in het water van de Harense Aa.

De Hondsrugtuin

Landschapsarchitect Jan Maas van BOOM Landscape heeft met zijn ontwerp voorbijgangers willen verleiden tot een bezoekje aan de tuinen. De uitlopers van de heuvels omarmen het entreegebouw van de Hortus en zijn duidelijk zichtbaar vanaf de Kerklaan. De tuin bootst het cultuurlandschap na, zoals dat er ongeveer honderd jaar geleden moet hebben uitgezien. Keileem, dekzand en beekdalgrond vormen de basis voor een grote variatie aan planten. De tuin krijgt de tijd zichzelf te ontwikkelen, precies zoals dat ‘in het echt’ ook gebeurt. Pioniersplanten zullen de kale vlaktes stukje bij beetje gaan veroveren. De eerste twee jaren moet de grond van de tuin zich 'zetten'. Op dit moment is de grond net aangebracht en verstoord. deze verstoring doet pioniersplanten, waartoe de meeste onkruiden ook toebehoren, ontkiemen. Na ongeveer twee jaren zullen de pionierssoorten vanzelf verdwijnen. De keileem, die gebruikt is in de Hondsrugtuin, is gelukkig zeer voedselarm. Daardoor zullen onkruiden niet massaal gaan ontkiemen en zal verruiging ook niet snel plaatsvinden. Van de ingezaaide plantensoorten ontkiemen op dit moment, juni 2017, de margriet, boterbloem, wilde bertram, brunel, dagkoekoeksbloem, duizendbald, rolklaver, diverse grassoorten en de grote tijm. Ook de heide loopt uit, vooral het heidemaaisel dat vorig jaar gebruikt is om de heide in de tuin te laten ontkiemen. De Hortus hoopt uiteindelijk op een Hondsruglandschap dat lijk top de periode van voor de ruilverkavelingen en het gebruik van kunstmest. Een gedeelte van de Hondsrug zal bestaan uit planten die vlak na de ijstijden voorkwamen, zoals de Zweedse kornoelje en Noords walstro. De bedoeling is dat de flora van de Hondsrugtuin een weerspiegeling wordt van het oorspronkelijke Hondsruglandschap. Kunstwerk in de tuin Een blikvanger in de tuin is het kunstwerk De Rimpeling van Gabriel Lester, een bijzonder vormgegeven brug. Als bezoekers over deze brug lopen zijn er momenten dat hen het zicht op de Hortus wordt ontnomen door de gebogen wanden. Maar zodra ze een hoek omgaan keren ze weer terug in het landschap. De Rimpeling van Lester is het eerste van drie permanente kunstwerken die in de Hortus zullen worden geplaatst in het kader van het kunstproject Verloren en Hervonden. Op dezelfde dag dat Lesters kunstwerk in de Hortus wordt onthuld gaat zijn expositie The Return of Lesters Loops in het Groninger Museum van start. Oud en nieuw De kiem voor de Hortus werd 375 jaar geleden gelegd door apotheker Hendrick Munting met zijn kruidentuin in Groningen. Een kruidentuin is er nog steeds, maar het ruim twintig hectare grote terrein biedt voldoende ruimte om te pionieren. Onderhoud De Hondsrugtuin zal 1 keer per jaar gemaaid worden. Het maaisel moet afgevoerd worden, anders gaat het maaisel composteren en verruigt de tuin. Het heeft geen zin onkruiden te plukken of te schoffelen. Hiermee verstoor je de grond en ontstaan er weer onkruiden. de grond moet zo min mogelijk beroerd worden. Ridderzuring is het enige kruid dat handmatig verwijderd moet worden, omdat di tniet verdwijnt door regelmatig maaien. Officiële opening Tijdens de opening van de Hondsrugtuin werd een film vertoond aan de genodigden over het ontstaan van de Hondsrug. Vervolgens kwamen Douwe A. Wiersma, voorzitter van de Stichting Behoud Groene Hortus, Landschapsarchitect Jan Maas, curator Theo Tichelaars van TAAk, beeldend kunstenaar Gabriel Lester en CvB-voorzitter Sibrand Poppema van de RUG, aan het woord. Sponsoren De tuin is mede tot stand gekomen dankzij bijdragen van De Hondsrug Unesco Global Geopark, de Provincie Groningen, het Dorpsfonds Haren, het Rabobank Stimuleringsfonds, de Emmapleinfoundation, Vereniging Vrienden van de Hortus ‘Henricus Munting’, Dusseldorp Infra Sloop en Milieutechniek, De Wilde Wegenbouw. Ook hebben veel particulieren en bedrijven gedoneerd voor de aanleg van de tuin. De brug De Rimpeling kon worden gerealiseerd dankzij bijdragen van het Mondriaanfonds, de Rijksuniversiteit Groningen, de Provincie Groningen, de Gemeente Haren en de Vereniging Vrienden van de Hortus ‘Henricus Munting’.  

Auteur

kvanderweide