Van Helpman naar Haren - Langs en rond de Rijksstraatweg (centrum)

HAREN

In meerdere delen neemt gastschrijver Henk Werners uit Haren u mee 'Van Helpman naar Haren'. Deze week deel X Van Helpman naar Haren - Langs en rond de Rijksstraatweg (centrum).

Van Meerweg tot Eemke van der Veenpad

Waar zich nu het winkelcentrum ,,De Brinken” met de appartementen er boven bevindt, heeft van 1886 tot 1975 het Harener Gemeentehuis gestaan. Eppo van Koldam belichtte onlangs de historie van dit vroegere markante hoekpand. Aan de zuidkant ernaast bevonden zich destijds panden alwaar gemeentelijke diensten gehuisvest waren. Op nr.163 de Gemeentepolitie en Gemeentewerken, op 165 de Gemeente ontvanger, Sociale zaken, Huisvestingsbureau en het Gasbedrijf. Toen het winkelcentrum een feit was werd het hoekpand bij de Meerweg in gebruik genomen door Kortkamp met schoenen en kleding. Later troffen we daar groenteboer Robby Sijtsma aan en nu kledingwinkel ,,JOY”. In het aangrenzende pand, bij de ingang van De Brinken heeft Pico Bello gezeten en nu de winkel ,,Inouï”.

Vier generaties

Direct voorbij de andere ingang naar het winkelcentrum heeft weleer het pand gestaan van stelmaker Sikkema. Na de nieuwbouw trok de familie Homan daar in, vier opeenvolgende generaties bestierden de zaak Homan, t.w.: Reinder van 1911 tot 1942; Jan van 1940 tot 1980; Dick van 1966 tot 2013 en Rubert van 2001 tot heden. Echter, het zakelijk adres en de winkelformule wijzigde zo nu en dan. De start met een kledingzaak was op de hoek van de Kerkstraat, met de eerste verhuizing verkaste de winkel naar Rijkstraatweg 167 met confectiekleding, doch met een tweede winkel op nr. 145 kwam ook de woninginrichting binnen de firma. Ook werd er tijdelijk in Helpman neergestreken, daar waar nu makelaar Hopma zit. De kledingtak werd op een bepaald moment overgedragen aan Noorman op de plek waar later Wolda zat en nu Mijn Tafel. Homan bestierd ook winkels in Assen en is nu in Haren gespecialiseerd in bedden. Naast Homan op 169 zaten in volgorde het fruithuis Bruinsma, Bloemenzaak Schuiten en Drankenhandel Gal en Gal, nu is daar de winkel met drogisterij ,,Etos“. In de winkel daar weer naast, waar de tussenmuur eens uit ging, zat ooit Petersma en later Bruinsma met groenten en fruit, vervolgens Doornbosch met kruidenierswaren, bloemenzaak Schuiten, Becker optiek, Holidayland reizen, toen nog Tipi’s broodjeshuis.

Vooruitstekende pand

Vervolgens komen we bij het sinds jaar en dag vooruitstekende pand waar ooit bakkerij Van Dam heeft gezeten en later de slagerijen van eerst Groefsema en later Warners en alwaar nu de kledingzaak ,,Poggibonsi “ is. In het daar aangrenzende pand heeft ooit het loodgietersbedrijf van Konings gezeten en later was het de winkel van drogist Knooihuizen. Die werd opgevolgd door parfumeriehuis Harms, terwijl we nu aldaar ,, Paul’s“ snackbar aantreffen. Voorbij de doorgang naar de Kroonkampweg was in vroegere tijden koperslager Kolbeek gehuisvest, later het bloemenhuis van Stenveld en daarna Jack Bijl eveneens met bloemen, nu ,,Private Style“. In het pand noordelijk naast het huidige Eemke van der Veenpad heeft in het verleden, voor de nieuwbouw, Café Bennink gestaan. Na nieuwbouw de boekhandel Niejenhuis en Mees, tijdelijk Bruna, en daarna de reisbureaus Holidayland, Thomas Cook en nu ,,Klooster Reizen”.

Van Raadhuisplein tot de kerk

Voorbij het Raadhuisplein treffen we nu de ING bank aan en daarnaast ,,Yugo” alwaar het eerste Chinese restaurant in Haren King Wah destijds begon. Jaren daarvoor was het een druk bezocht adres omdat er café ’s gevestigd waren, in volgorde Meyer, Pama en Hofman met de naam Amicitia. Toen Meyer er het café had heeft J.M. Postema het achterhuis benut voor zijn eerste autogarage activiteiten in Haren. De opeenvolgende caféhouders hadden naast de normale klandizie ook inkomsten (van de gemeente) voor de bediening van verbalisanten, die door de veldwachters opgesloten werden in cellen in het gemeentehuis aan de overzijde van de straat. In het winkelpand naast het café heeft ooit Diephuis gezeten met textiel maar ook Dirk Smit met woninginrichting, later Torenbeek en nu al meer dan 70 jaar de tweede generatie Molenkamp met hun schoenenzaak. Pal daarnaast is vroeger het postkantoor gevestigd geweest met kantoorhouders Strating en Pieters.

Winkel die gemist wordt

Slechts één deur verder was de winkel te vinden van Haverdings met o.a. huishoudelijke- en luxe artikelen, later trok die er het net genoemde pand bij aan. We mogen wel zeggen met een winkelformule die door oudere Harenaren node gemist wordt, zo verneem ik nogal eens. Van een bezoekje aan mevrouw Haverdings nam ik mee dat ze pas nog van een vroegere klant gehoord had dat die haar laatste pofferttrommel bij haar in de winkel gekocht had. Nu is schoenenzaak ,,Ziengs” er sinds 1997 gevestigd. Naast Haverdings hadden de broers Derk en Jakob Cornelis Wedda weleer hun onderkomen met een schildersbedrijf in een dubbel pand en Derk verkocht daar tevens rookwaren en zijn broer Jakob speelgoed en boeken. De verkoop van rookartikelen werd later overgenomen door Vriezema en in de andere helft kwam J. van Dijk met electra. Ook Jamin heeft er nog de winkel gehad, nu juwelier ,,HA”. Het schildersbedrijf werd in 1942 voortgezet door Otto Reinert Wedda ( zoon van Derk).

Loodgieter met één oor

In de naastliggende winkel treffen we nu ,,u Mode” aan” (voorheen met de naam Rosso Mode). Eerder zaten daar, in volgorde, de juweliers Van der Reid, Buikema, Kemkes (Ten Berge) en daarvoor nog stomerij Gerner en nog eerder kapper Oldenburger maar ook de Fa. Konings is daar ooit met het loodgietersbedrijf begonnen. (Opa) Konings viel bij zijn werkzaamheden eens onfortuinlijk van de trap waardoor hij later met één oor verder door het leven ging. Alwaar nu ,,Gaastra” huishoudt hebben voordien achtereenvolgens de kapperszaken van Meijer en Patberg hun bedrijf uitgeoefend en ook nog ( zeer tijdelijk) het parfumeriehuis van Harms dat later aan de overkant te vinden was. En wie weet nog dat daar weer naast eens restaurant de Schakel huisde, maar ook ooit schoenmaker Mensinga en cadeaushop Vyzkaya, in dat pand zit nu ,,Van der Loo”. Vervolgens komen we bij nr. 180 met een verleden van de bakkerijen Smid, Steendam en Stelling, alwaar in 1974 Piet Klugkist introk met zijn modewinkel, en nu ,, De Groninger Diva”. Op de plek van het dan volgende buurpand heeft vroeger Leutscher groenten en zaden verkocht en later heeft Jamin daar in het huidige pand gezeten, weer later Harmannie reizen en nu ,,Vakantie Expert”.

Opmerkelijk verandert hoekpand

We zijn vervolgens aanbeland bij het welhaast beroemde en beruchte hoekpand waar we nu de ,,ABN-AMRO” aantreffen en daarvoor Bertram mode. Echter in het veel verdere verleden stond daar het café restaurant van Suurd, dat later hotel Van der Woude zou worden doch in 1656 afbrandde. Ik spreek zo nu en dan mensen die het een gemiste kans achten dat daar niet opnieuw een horecapand, bijvoorbeeld met terrassen, voor in de plaats is gekomen. En inderdaad ook mijns inziens zou het heden ten dage daar een prachtige plek voor zijn. De heer Suurd zat trouwens niet slechts alleen in de horeca, hij had achter de zaak ook een timmerwerkplaats. Daar weer achter werd vroeger een boerderij aangetroffen waar o.a. Gerrit Kok boer is geweest. (Volledigheidshalve: Waar nu de Brinkhorst met winkels en de parkeergarage zich bevinden heeft vroeger o.a. een tennisbaan gelegen, voorts stond ook de kleuterschool Het Eibernest aldaar, en dichter bij de Hortuslaan de Openbare ULO en tevens jeugdhonk De Barak). De huidige Achterhorst, de Brinkhorst, de Voorhorst en het Haderaplein zijn van latere data en blijven aldus buiten mijn geschiedschrijving.  

Auteur

kvanderweide