Burgercomité Haren geeft reactie op wetsvoorstel tot herindeling

HAREN

Burgercomité Haren heeft een reactie gegeven op het wetsvoorstel tot samenvoeging van Groningen, Haren en Ten Boer. Op 23 november stuurde het Burgercomité deze reactie aan de vaste commissie voor Binnenlandse zaken van de Tweede Kamer en, in afschrift, minister Ollongren van BZK. Het Burgercomité licht in onderstaande zijn reactie op het wetsvoorstel tot toe.

Tweede Kamer en Raad van State over herindelingsproces Haren op verkeerde been gezet

Het op 12 oktober ingediende wetsvoorstel tot samenvoeging van Groningen, Haren en Ten Boer (Kamerstuk 34 805) wekt de indruk dat het provinciebestuur van Groningen die samenvoeging zorgvuldig, behoorlijk en rechtmatig heeft voorbereid. Dit geldt echter niet voor de herindeling van Haren. Het rapport 'De ongemakkelijke waarheid over het herindelingsdossier Haren' toont met verifieerbare feiten aan dat het provinciebestuur onderzoeksresultaten heeft gemanipuleerd en selectief gebruikt, algemene beginselen van behoorlijk bestuur heeft geschonden en de rechten van de gemeenteraad en burgers van Haren stelselmatig heeft genegeerd. Uit het herindelingsadvies dat het provinciebestuur naar minister Plasterk heeft gestuurd, blijkt dit allemaal niet. Het Burgercomité heeft de provincie één en andermaal op de mankementen van het ontwerp herindelingsadvies gewezen. Door die niet te corrigeren lijkt het provinciebestuur er bewust voor te hebben gekozen de minister en het parlement te willen misleiden. Het is onduidelijk waarom minister Plasterk bij de verdere voorbereiding van het wetsvoorstel op dit herindelingsadvies heeft vertrouwd. Hij heeft de bewijzen van het Burgercomité Haren dat dit advies aan alle kanten rammelde en onwaarheden bevatte, naast zich neergelegd. In een reactie op het wetsvoorstel heeft het Burgercomité de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken van de Tweede Kamer van deze gang van zaken op de hoogte gesteld.

Herindeling had niet aan Haren mogen worden opgelegd

Er is in die reeks van onwaarheden, halve waarheden en feiten die zijn weggelaten omdat ze het provinciebestuur niet goed uitkwamen, een problematisch punt dat extra aandacht verdient. Dit is dat het wetsvoorstel een ondeugdelijke juridische basis heeft. Het herindelingsadvies van de provincie en de Memorie van Toelichting van de minister houden dit probleem onder de tafel. In beide documenten wordt verzwegen dat de provincie in 2015 vrijwillig afstand had gedaan van haar bevoegdheid om Haren te dwingen tot een herindeling met de gemeenten Groningen en Ten Boer. Na de Statenverkiezingen van 2015 sprak de nieuwe coalitie af dat de provincie Groningen aan geen enkele gemeente een herindeling zou opleggen. GS legden deze afspraak op 1 september 2015 vast in een besluit: ‘Ons college legt niet eigenstandig een herindeling op, indien daarvoor geen draagvlak is bij de betrokken gemeenten.’ Anders gezegd, wij maken geen gebruik van de bevoegdheid die ons is gegeven in de Wet algemene regels herindeling (art. 8). GS hebben dit besluit nooit herroepen, maar desondanks dit artikel gebruikt om Haren tot herindeling te dwingen. GS handelden aldus in strijd met hun eigen besluit. Zoiets kan niet in een rechtsstaat. Het openbaar bestuur dient zijn eigen regels in acht te nemen. Overigens was in het geval van Haren ook geen sprake was van omstandigheden waarin volgens het Beleidskader gemeentelijke herindeling van minister Plasterk een provincie artikel 8 kan toepassen.

Er is een alternatief voor samenvoeging van Haren met Groningen

Het herindelingsadvies en de Memorie van Toelichting stellen dat samenvoeging met Groningen voor Haren de enige mogelijkheid tot opschaling is. De Drentse buurgemeente Tynaarlo, waarmee Haren een grote gemeenschappelijke grens en belangrijke overeenkomsten en gemeenschappelijke verantwoordelijkheden heeft, zou niet open zou staan voor meer samenwerking en een samengaan op termijn met de gemeente Haren. Ook deze voorstelling van zaken klopt niet. Het lijkt erop dat het provinciebestuur dit alternatief voor Haren bewust voor de wetgever heeft weggeschreven.

Dringende aanbeveling

Het Burgercomité heeft de vaste commissie dringend gevraagd de minister van BZK te verzoeken: 1. Haren uit het voorliggende wetsvoorstel te halen, zodat de Tweede Kamer de behandeling van het gewijzigde wetsvoorstel onverwijld kan voortzetten en Groningen en Ten Boer op 1 januari 2019 kunnen fuseren zonder dat de gemeente Groningen hierbij wordt opgeheven (waartoe de raden van beide gemeenten in 2015 hadden besloten); 2. een onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren naar de voorbereiding van het wetsvoorstel, voor zover het de gemeente Haren betreft (omdat het voor de rechtsstaat van belang is om te weten of het handelen van de provincie door de beugel kan); 3. in afwachting van de uitkomsten van het onafhankelijk onderzoek de gemeente Haren de gelegenheid te bieden haar verbeterplan Beterr Haren volledig uit te voeren en de samenwerking met de gemeente Tynaarlo uit te breiden. Dit alles onder leiding van een nieuw te benoemen burgemeester die de belangen van de inwoners van de gemeente Haren dient; en 4. aan de hand van de uitkomsten van het onafhankelijk onderzoek een standpunt te bepalen over de opties voor de raad van Haren ten aanzien van de bestuurlijke toekomst van de gemeente. Bij de reactie op het wetsvoorstel zijn gevoegd: - het rapport De ongemakkelijke waarheid over het herindelingsdossier Haren - door Burgercomité Haren ‘verbeterde’ versie van de Memorie van Toelichting bij het wetsvoorstel Een afschrift van de reactie op het wetsvoorstel (incl. bijlagen) is gestuurd naar minister Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, de vaste commissie voor BiZa/AZ van de Eerste Kamer en de vice-president van de Raad van State. Te downloaden bijlagen bij dit persbericht: - Reactie op het wetsvoorstel tot samenvoeging van Groningen, Haren en Ten Boer aan de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken van de Tweede Kamer  www.burgercomiteharen.nl/reactie-34-805-tk - Het rapport De ongemakkelijke waarheid over het herindelingsdossier Haren  www.burgercomiteharen.nl/rapport - De door Burgercomité ‘verbeterde’ versie van de Memorie van Toelichting bij het voorstel 34 805  www.burgercomiteharen.nl/mvt-34-805-verbeterd Voor een toelichting of vragen kan contact worden opgenomen met Gustaaf Biezeveld, woordvoerder van het Burgercomité Haren: 06 22473694/burgercomiteharen@gmail.com

Auteur

kvanderweide