Bijenweelde Haren | Henk van der Zijden

Haren

Poetsdrift

Bij vorst vormen de bijen een tros in de kast. Ogenschijnlijk lijkt alles in rust. Niets is minder waar. De bijen zijn nog steeds hard aan het werk. Zij zorgen ervoor dat de temperatuur in de tros niet beneden bepaalde waarden komt. Als er geen broed is kan de temperatuur in het midden dalen tot wel 13 graden Celsius. Zodra er broed is wordt er voor gezorgd dat de temperatuur van het broed constant 35 graden bedraagt. Hoe warmer, hoe meer energie nodig om te stoken. Bijen produceren warmte door hun spieren in hun borststuk te bewegen, hoe meer beweging hoe meer warmte er vrij komt. Daarvoor hebben ze suikers nodig. Dat betekent dat de voorraden suiker/honing worden aangebroken. Op deze manier zie je de tros in de kast langzaam bewegen naar plekken waar nog voer te vinden is. De imker kan op de bodem van de kast zien waar de tros zich bevindt. Concentraties van restanten “was”, ook wel mul genoemd, verraden dit. Zij zijn zichtbaar als de kast even aan één kant van de bodem wordt getild. Deze was is afkomstig van de dekseltjes waarmee de raat met voer was verzegeld. Als er geen mul op de bodem is te vinden, is dat een slecht teken. Vaak betekent dit dat er geen leven meer in het volk zit. Op de Hortus hebben we op deze manier nu al geconstateerd dat helaas een aantal volken het niet heeft gered. Bij de controle van de bodems kun je in deze periode ook de bodems vervangen door schone bodems. Dit moet je natuurlijk wel snel doen, om zoveel mogelijk warmteverlies te voorkomen. Goed schoonhouden van bodem en kast is belangrijk om ziektes te voorkomen. De bijen weten dat zelf ook. Zij zijn zelf constant bezig met poetsen en repareren van de raat. Dat begint al zodra de pasgeborenen hun raat verlaten. Zij zullen hun cel maar ook die van andere bijen driftig gaan poetsen. Ook maken zij elkaar schoon. Dit noemen wij poetsdrift. Hoe sterker de poetsdrift is des te beter kan het volk zich verdedigen tegen ziektes. Ze kunnen op deze manier ook zelf de varoamijt, één van de oorzaken van de bijensterfte, bestrijden. Deze eigenschap is dan ook één van de belangrijke selectiecriteria waarop teeltlijnen van bijen worden opgezet. Ik vraag mij af of ook wij mensen dit onbewust als selectiecriterium hanteren bij de keuze van onze partners. Niets fijners toch, dan een maatje die het huis netjes op orde houdt? Ik wens u een goede voorjaarsschoonmaak toe.

Auteur

kvanderweide