Zoete woordjes | Jaap Matthijs Jansen

Haren

Stad en land

Een poosje geleden heb ik mijzelf getrakteerd op een uitstapje naar de grote stad – niet onze noorderbuur, maar een stad in het westen van het land, bekend van liquidaties. Ik was er voor een museumbezoek.

Wat een enerverende, verrijkende omgeving! In die stad is men zijn tijd ver vooruit. Het leven bruist er: trams, metro’s, prostitutie, toerisme… Een uitgebreide opiatenhandel kleurt het straatbeeld: de nieuwsgierige dorpeling kan er heerlijk proeven van de cocaïne, heroïne, amfetamine en wat dies meer zij. Men hoort er alle talen van de wereld: het zangerige Xiang, het statige Kantonees, het maoïstische Mandarijn.

Menige straat heeft in den lande een legendarische statuur gekregen: men denke aan de Kalverstraat, de P.C. Hooftstraat, de Warmoesstraat. Het is een schoolvoorbeeld voor Nederland.

Om vanuit zulk een wereldstad terug te keren in onze contreien, is een heel eigenaardige gewaarwording. Wat een lief provinciaal leventje leeft men hier in dit noordelijke dorpje toch eigenlijk! Wat onschuldig, wat naïef! Volstrekt inefficiënt laat men overal groenstroken en bomen staan, dus ’s ochtends wordt iedereen hier heel vroeg wakker door een hels gekwinkeleer van vogeltjes. De cassière spreekt geen woord Kantonees, noch Arabisch, en zelfs als je je toevlucht neemt tot het Spaans (je moet toch iets), geeft de plattelandse juffrouw geen thuis. Dat het nog bestaat!

Koopt u een leuk cadeautje bij de plaatselijke speelgoedwinkel, en u wilt het laten inpakken, dan wordt u oprecht gevraagd of het voor een jongen of een meisje is – in de grote stad zou zo’n incident gewis aanleiding vormen voor massale demonstraties, brandstichtingen en een coalitiecrisis. Het Sinterklaasfeest is hier een kinderfeest (een kinderfeest!), niemand protesteert als een columnist de woorden ‘laagopgeleid’, ‘blank’ of ‘allochtoon’ gebruikt, en van een 24/7-economie heeft nog nooit iemand hier gehoord (veel winkels zijn op zondag én maandag dicht). Er zijn wel actiegroepen tegen het kappen van bomen en tegen een herindeling met Groningen en Ten Boer, maar echt geëngageerd zijn deze dorpelingen niet; naar modieuze politieke partijen als de partij-voor-gelijke-rechten-van-vooral-Turkse-Nederlanders en de partij-voor-rechtsextremisme-en-directe-democratie-behalve-in-de-eigen-gelederen kunt u lang zoeken.

2019. Iemand uit het westen bezoekt boer Fopko in diens optrekje in Noordlaren. Nadat de westerling zijn gal heeft gespuwd over de randstedelijke maatschappelijke problemen, haalt Fopko zijn schouders op. ‘Ach,’ zegt hij, ‘ónze gemeente heeft zijn handen ook vol hoor, aan hooligans, fileleed, studentenhuisvesting en illegale prostitutie’.

De westerling kijkt naar buiten, naar de lommerrijke dreven, de grazende koeien en de vos die onversaagd het modderige zandweggetje oversteekt. ‘Maak dat de kat wijs,’ zegt hij.


Auteur

Redacteur