Prachtig boek over de april-meistaking van 1943

HAREN

Het is deze maand precies 75 jaar dat de Proclamatie van de nazi-generaal Christiansen werd opgehangen: alle 300.000 Nederlandse militairen die in mei 1940 krijgsgevangen gemaakt en daarna met verlof gestuurd waren, werden opnieuw krijgsgevangen gemaakt teneinde in Duitsland te gaan werken.

In Hengelo brak bij Stork spontaan een staking uit, die zich razendsnel verspreidde. Binnen enkele dagen staakten 500.000 Nederlanders uit protest tegen de maatregel. De nazi’s reageerden onvoorstelbaar meedogenloos: honderden stakers werden opgepakt, de meesten standrechtelijk geëxecuteerd, waarna de lichamen op geheime plekken werden gedumpt. Velen zijn nooit gevonden. In Haren werden in de Appèlbergen 34 stakers in twee massagraven ‘weggewerkt’. Negentien lichamen werden later teruggevonden. Naar de overige is veelvuldig en langdurig gezocht, maar helaas zonder resultaat. Een sober monument herinnert aan de vreselijke gebeurtenissen. Elk jaar op 3 mei vindt hier een herdenking plaats. De april-meistaking is een min of meer vergeten staking, die nooit genoemd wordt bij de stakingen in de Tweede Wereldoorlog. Dit bracht Petra Wolthuis, wier vader getuige was van de staking in Hengelo, er toe een boek te schrijven over de gebeurtenissen. In het boek uiteraard aandacht voor de doden in Appèlbergen, geplaatst in een breder kader. De aanleiding en de ontwikkeling van de stakingen door heel Nederland wordt beschreven. Op 19 april werd het fraai vormgegeven boek van Wolthuis ‘Er hoeft er maar één te beginnen’ in het Verzetsmuseum in Amsterdam gepresenteerd. Het eerste exemplaar was voor Ad van Liempt en voor Brita Röhl, kleindochter van een van de geëxecuteerden in Hengelo. Een aanrader voor ieder die meer wil weten over de achtergrond van het monument, dat velen op een wandeling in Appèlbergen tegen komen. Wil Legemaat

Auteur

admin