Stationsgebied en Middelhorst

HAREN

Vanaf de Rummerinkhof bereiken we het stationsplein met het station, waar stoptreinen de reiziger gelegenheid bieden om in- en uit te stappen, maar waar intercity’s tegenwoordig voorbij karren. Het huidige stationsgebouwtje van 1968 doet feitelijk alleen nog dienst als wachtruimte. Terug in de geschiedenis stond er, dicht bij de Oude Middelhorst op de plek waar later de apotheek was, een stenen stationsgebouw nr. 58 uit 1870. Het seinwachtersgezin Van Veenen heeft er als laatste gewoond.

Het lijkt er op dat de al lang beoogde fiets- en voetgangerstunnel onder het spoor door naar Oosterhaar nu aanstaande is, de voorbereidingen zijn namelijk al enige tijd aan de gang. In de projectplanning is het project zelfs aangeduid als ‘Station Haren Verbindt’. Er zullen vanuit de tunnel ook opgangen naar de perrons komen, zodat de huidige oversteken verdwijnen.

Het P + R parkeerterrein is zodanig vernieuwd en ingericht dat er aan de zuidzijde ruimte over is die volgens de plannen ingevuld gaat worden met woningbouw. Zo is al eens vermeld dat in de planning gedacht wordt aan een appartementencomplex met de werktitel ‘Stationsresidence’.

Aan de noordkant van het stationsplein treffen we terrasappartementen aan in de flat met de naam ‘De Marke’, en aan de westzijde op de hoek met de Nieuwe Stationsweg, voor het gebouw waar ‘De Grontmij’ kantoor heeft gehouden, staat nog steeds de betonnen boomstam met daarin destijds een soort waterval. Het kantoorgebouw wordt nu bewoond door de anti kraakbeweging.

Aan de overzijde van de weg zijn de kantoren momenteel allemaal bezet, onder andere door ‘Accare’.

Onze weg vervolgende had Westerdijk destijds z’n drainagebedrijf op de hoek van de straat met adres Oosterweg nr. 1. Aan de zuidoost zijde van de Nieuwe Stationsweg staat de kerk van de ‘Doopsgezinde Gemeente’ en pal daarnaast op de hoek zit ‘Logopedie Praktijk de Aa’.

Middelhorsterweg

We belanden nu op Middelhorsterweg die vroeger onderdeel uitmaakte van de Stationsweg, vanouds een weg met veel bedrijvigheid zo moge blijken uit het hiernavolgende. De familie Van der Mei aan de westkant op nr. 1 had er jarenlang een bloemenkwekerij met kassen. Inmiddels vindt er op die plek verandering plaats, namelijk om er woningen te laten verrijzen aan de zogenaamde ‘Meihorst’. Even verder op nr. 11 had De Graaf z’n schildersbedrijf, maar ook Van der Woude heeft vandaar z’n verhuisbedrijf gerund. Op nr.13 had Schnuck de petroleumhandel en op 33 Smid de brandstoffenzaak en weer later Doornkamp het aannemersbedrijf.

We passeren vervolgens de P. Wieringaweg vanwaar bijvoorbeeld de fa. de Wit het schoonmaakbedrijf runde. Deze straat werd in 1947 genoemd naar de in 1944 gesneuvelde gemeentesecretaris.

Even verderop ligt sinds 1938 de Lokveenweg, reeds omschreven in artikel deel 21. Pal naast de plek waar deze straat uitmondt op de Oosterweg was D. Hekman boer, deze boerderij staat er nog. Vanuit het huis noordelijk er naast verzorgde Piet Posthumus zijn melkloop.

Olde burcht of borg?

Aangekomen bij de Parkweg kan gememoreerd worden dat in het verre verleden aan de noordkant vlak daarnaast de boerderij van de familie Lucas Bazuin gestaan heeft, in de volksmond ook wel ‘De Ôl Börg’ genoemd. Die naam was zeer waarschijnlijk afgeleid van een burcht of borg met grachten met de naam ‘De Horst’. Die moet achter de boerderij gestaan hebben op de plek, en ten oosten van de flat met De Koepel in het latere zogenaamde kabouterdorp. Zijstraten van de Parkweg zoals de Burchtweg, de Burchtdam en de Grachtwal herinneren er aan. De boerderij kwam later in handen van Jan Abbring maar is afgebroken toen in de jaren vijftig het kabouterdorp werd aangelegd.

Panden met doorstroming

Voorbij de Parkweg duidt de naam- en het beroep op de gevel van Scholtmeijer op zijn aannemersbedrijf terwijl in het pand er naast op 59 zijn collega Van Dam een soortgelijk bedrijf heeft uitgeoefend. Bij 65 kunnen we welhaast spreken van een doorgangshuis, weleer te beginnen met bakkerij Witkamp, later de fietsenzaak van Ruchti, vervolgens nog een cafetaria en uiteindelijk schilder Hans Joling. Waar Engbert Scholtmeijer voornoemd eerst op nr. 57 woonde verhuisde het bouwbedrijf, met inmiddels de derde generatie, later naar nr. 67 maar ook Tilman heeft daar nog z’n dierenspeciaalzaak gehad.

Veel bewonersdoorstroming is er geweest op nr. 69 alwaar B. Ridderman begon als smid maar ook kachels verkocht. Daarna kwam de ‘ISI’ of wel de Internationale Spelden Industrie er terecht waar velen uit de omgeving thuiswerk van hadden met spelden op kaartjes te prikken. Na verloop van tijd zag de eigenaar kans om er in hetzelfde pand de LEGO activiteit aan toe te voegen (later verplaatst naar Grootegast), garage Klevering kwam als volgende in dit pand en daarna Roede met woninginrichting. Na leegstand is het pand thans in eigendom van Peter Winterwerp.

Het naastliggende pand (71) heeft de volgende historie: 1832 boer H. Adolfs in 1907 opgevolgd door Hendrik van Dam en die in 1948 door Heerke van Dam. Daarna nam huisarts O. Zersch er zijn intrek en weer later huisde er een thuiszorgorganisatie. Dichtbij- en aan de Molenkampsteeg staan reeds 100 jaar de laagbouwwoningen van de Harener Woning Stichting, die in 1973 gerenoveerd zijn.

Snoepwinkeltje

Voor dat we de ooskant van de Middelhorsterweg onder de loupe nemen, staan we nog even stil voor de spoorwegovergang waar rechts bij het spoor (op Molenkampsteeg 2) al ruim 100 jaar het keuterboerderijtje staat, vroeger ook bekend als snoepwinkeltje. Aanvankelijk van Luikinga en sinds ongeveer 1932 van Christiaan Eggens, later opgevolgd door zijn zoon Jan Bruin Eggens, die het winkeltje samen met zijn vrouw voortzette tot de oorlog en er bleven wonen tot 2002.

Oostzijde Oosterweg

Vanaf daar met de neus richting het noorden treffen we rechts aan de Middelhorsterwg onder andere de woningen aan met de huisnummers 84, 86 en 88, die op de plek staan waar vroeger de boerderij heeft gestaan van Hendrik Luinge. Verderop op nr. 72 zat oorspronkelijk Edo Kwant als aannemer maar later (in een nieuw pand) S.J. Nieuwenweg met aardappelen, groenten en fruit. Daaropvolgend was het een depot voor SRV wagens en nu bevindt de garage van Theo Vrieswijk zich er reeds langere tijd maar ook Jan Bakker met meubelstoffering.

Na een aantal stappen bereiken we op nr. 64 het huis vanwaar Bartelds, aanvankelijk samen met Uiterwijk, zijn tuinaanlegbedrijf runde en op 48 J. Berends zijn tegelhandel. Vlak voor de Oude Middelhorst kakelden vroeger de kippen van E. Wietzes doordat die daar zijn pluimveebedrijf uitoefende. Op die locatie zat tot voor kort het Technisch Installatie Bureau Boerema (TIB) alsmede de Gaslijn, nu te Felland Noord.

In de bocht met de Oude Middelhorst is vanouds een café gevestigd, oorspronkelijk met herbergier J. Blauw.

Dit café ‘De Oude Middelhorst’ had achtereenvolgens diverse uitbaters evenals de aangrenzende cafetaria c.q. grillroom. Aan de overzijde van de weg heeft weleer een Van Dammen een boerderij gehad. Ter afsluiting van dit artikel komen we vlak voor de spoorwegovergang bij het pand waarin de apotheek maar ook de huisartsenpraktijk van dokter Heikens tot 2012 gevestigd waren. En langer geleden heeft ook dierenarts Hoekstra in dat gebouw praktijk uitgeoefend terwijl men er later ook terecht kon om bloed te laten prikken. Maar zoals reeds genoemd, hier stond vroeger ook het spoorwegstation.

Alle door Henk Werners in deze krant gepubliceerde- en nog volgende artikelen over (globaal) een eeuw Harense geschiedenis verschijnen rond 1 november in het boek ‘Vervlogen jaren in Haren’. Voorintekening tegen de gereduceerde prijs van € 17,50 is reeds mogelijk bij de auteur, via henkwerners@home.nl of 050-5346529.