Bijenweelde Haren

Wie heeft het nu voor het zeggen? In een bijenvolk lijkt het alsof de Koningin alles bepaalt. Niets is echter minder waar. Het is net als met onze Koning, zolang je zorgt voor goed nageslacht mag je blijven. Presteer je niet meer naar behoren dan kun je gaan. Het volk beslist of de tijd gekomen is voor vervanging. Hoe dat precies gebeurt is nog steeds een raadsel.

Zodra de Koningin iets gaat mankeren waardoor haar legcapaciteit vermindert, worden er doppen aangezet. Wij noemen dit moerdoppen. Deze zijn goed herkenbaar door hun grootte. Omdat de larve continue wordt gevoed met het krachtvoer Koninginne-gelei, groeit deze veel sneller dan de andere larven. Daardoor ontstaat in de raat een grote uitstulping waarin de pop rijp wordt. Zodra deze uitkomt zal de oude Koningin het nest verlaten. Op dat moment hebben we een zwerm.

Een fantastisch natuurverschijnsel doordat er duizenden bijen druk zoemend en in eerste instantie ogenschijnlijk doelloos voor de kast en allengs in de ruimte daarvoor chaotisch rondvliegen. Uiteindelijk zullen zij zich samenballen tot een tros, waarna de imker de zwerm kan scheppen. Een ware lust voor het oog van de biologisch dynamische imker, een nachtmerrie voor de andere imkers. Want het voorkomen van zwermen is precies een van de leerdoelen van de imkercursus die door de Universiteit Wageningen is ontwikkeld.

Zwermen zijn tekenen van ongecontroleerde omgang met de bijenvolken. Een imker hoort zijn volken, zeker in het voorjaar, elke twee weken te controleren op moerdoppen. Als deze worden gevonden moeten ze worden gebroken of uit de kast gehaald. Op deze manier kun je voorkomen dat een volk gaat zwermen. Bij deze controle kijk je ook of er voldoende brias, oftewel broed in alle stadia in de kast zit. Mocht dat niet het geval zijn dan kan de imker overwegen om de Koningin uit het volk te halen en het resterende volk samen te voegen met een ander volk dat het beter doet.

Op deze manier kun je de kracht van een volk versterken. Dus ook bij de honingbijen zie je dat een hogere kracht, net als in Haren, soms moet beslissen over het lot van het volk. Nu maar hopen dat de juiste Koningin is geselecteerd.