Van Helpman naar Haren - Oude Middelhorst

HAREN

In meerdere delen neemt gastschrijver Henk Werners uit Haren u mee 'Van Helpman naar Haren'. Deze week deel 25 Van Helpman naar Haren - Oude Middelhorst.

We steken het spoor over in de Oude Middelhorst, in het verre verleden ook wel betiteld als Achterste Middelhorst. De Stationsweg en de Middelhorsterweg werden toen beschouwd als de Voorste Middelhorst. Middelhorst dankt de naam aan Mikkelhorst en horst staat voor struikgewas op een hoger deel in een lager gelegen gebied. Bij het oversteken van de spoorlijn, aangelegd in 1870, passeren we direct aan de rechterhand de locatie waar het wegenbouwbedrijf ‘Bolt BV’ van 1962 tot 2000 het domicilie had. Na dat Bolt BV verkaste naar het bedrijventerrein Felland, namen Wilfred en Petra Haafs het pand bij het spoor over om er hun bakkerij in onder te brengen.

Aan dezelfde kant van de weg op nr. 29 had E. H. de Vink weleer zijn timmer- en aannemersbedrijf.

We zijn dan dicht bij de in 1964 aangelegde Anjerlaan met daar tegenover de Wederikweg, daterend uit 1971. Aldaar bevindt zich o.a. de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt ‘Ontmoetingskerk’ en de christelijke school CBS ‘De Borg’. Het laatste nieuws is dat de Wederikweg de functie krijgt van fietsroute van en naar de nieuwe fietstunnel bij het Stationsplein.

Oosterhaar

We bevinden ons inmiddels in de wijk Oosterhaar dat in de loop der jaren feitelijk in zes delen tot stand is gekomen. In volgorde (eerst langs het spoor):

1. Jaren ’50, Tuindorp aan de zuidkant van de Waterhuizerweg

2. Midden jaren ’60, tussen Waterhuizerweg en Oude Middelhorst

3. Midden jaren ’70, ten noorden van de Oude Middelhorst

Vervolgens aan de oostkant:

4. Eind jaren ’70, tussen Waterhuizerweg en Dr. Ebelsweg

5. Midden jaren ’80 tussen Waterhuizerweg en Oude Middelhorst

6. Midden jaren ’90 ten noorden van de Oude Middelhorst

Vanouds agrarische streek

Als we vanaf het kruispunt Anjerlaan,/Wederikweg de Oude Middelhorst vervolgen dan was op nr. 22 de groentekwekerij van Leutscher- en later de bloemenkwekerij van J. Jager gevestigd. Daarnaast bevond zich de boerderij van R. Bolhuis, later opgevolgd door zoon Albert, en er tegenover zat Jan de Groot als warmoezenier. In 1971 kreeg de boerenstee van Bolhuis (na verbouwing ) de bestemming ‘Kerkboerderij’. En in 1978, gepaard gaande met een nieuwe verbouwing, werd de Nederlandse Hervormde Gemeente Haren eigenaar van dit pand. Echter, in 2016 werden de deuren gesloten en bleef het gebouw sindsdien leeg staan. Inmiddels heeft de Stichting ‘Sprank’ plannen aangekondigd om er een woonplek voor jongeren met een beperking (onder begeleiding) in onder te brengen.

Oostelijk naast Bolhuis boerde Jan Scholtens en pal daarnaast Roelof Tuinman, waarvan ik mij uit de Streekverbeteringstijd nog herinner dat ik samen met burgemeester Ketwich Verschuur daar een bezoekje aflegde waarbij de burgervader de gevulde melkbussen langs de straat per ongeluk als kegels omver reed, een wit ‘tapijt’ achterlatend.

De Mickelhorst

Aleer we deze weg vervolgen maken we een uitstapje naar historische grond, daarmee doelende op de oostkant van de Klaverlaan. Op het areaal dat thans begrensd wordt door de Bongerd, de Warmoezerij en de Oude Borg met omringende grachten, bevond zich van de 16e tot de 18e eeuw het landgoed met borg de ‘Mickelhorst’ van de familie Gockinga. Met een terugblik heden ten dage aangeduid als de Olde Borg en dat verklaart ook de naam van de thans gelijknamige straat. Aan die straat treffen we op nr. 6 de woning aan van Henk Sluurman die dit eerdere boerderijtje van J. Smink destijds opkocht en in z’n vrije tijd verbouwde in de huidige hoedanigheid. Ernaast op nu nr. 8 was de boerderij van D. Ubels, later van Sluurmans en nu woning van Koopmans. Maar vroeger heeft op deze plek het zogenaamde Schathoes behorende bij de Olde Borg gestaan. De borg zelf stond in feite achter deze beide panden, de grachten getuigen daar nog van.

En aan de Warmoezerij stond tussen de bomen (die bewaard zijn gebleven) de bijbehorende tuinmanswoning, exact op de plek waar later de boerderij van Lou Velthuis stond, toen nog midden in de landerijen.

Kunstwerken

Heel bijzonder is het dat er bij de aanleg van deze wijk in het hiervoor genoemde gebied een twaalftal kunstwerken van Gerard Groenewoud en Tilly Buy zijn geplaatst. Het betreft een leeuwensteen, een milkshakebeker, een omgevallen stoel, een vuilniszak, een wagenwiel, een melkbus, een klokbeker, petroleumblik, een pak oud papier en een handschoen op een bank.

Het mag duidelijk zijn dat de naam van de Zorgboerderij aan het eind van de Klaverlaan ontleend is aan de vroegere borg de Mickelhorst. In en bij de Zorgboerderij is van alles te doen, zo is er een kinderboerderij, een tuinderij, een theeschenkerij, een houtkloverij en een winkel met streekproducten. Menig vrijwilliger verzorgt er dagelijks, voor en samen met mensen met een beperking, zeer nuttige bezigheden.

Terug naar de Oude Middelhorst waar Velthuis voornoemd op nr. 30 boerde, en zijn buurman Egbert Berends met enkele koeien op nr. 32. Dit pand staat tegenover waar nu Tussenziel ligt en werd na Berends door Roelof Tuinman bewoond. Vlak voor waar nu de Oude Borg uitmondt op de Oude Middelhorst stond de keuterboerderij van Jan Berends op nr. 34. Ter hoogte van het huidige Schatstuk heeft de bij afbraak nog vrij nieuwe boerderij van Jans Horst gestaan. Aan het eind van de verharde weg waar we nu De Ree aantreffen stond, wat naar achteren, het veebedrijf met de naam ‘De Middelhorst’ van de familie Veenstra, voordien van Holtkamp met o.a. Nauta als pachter. In en bij het achterland van deze boerderij komen we uit bij de vroegere eendenkooi, maar ook bij het zogenaamde strooiveld. We bevinden ons dan in de omgeving dat tegenwoordig het uitloopgebied wordt genoemd.

Van Ruigelaan naar Mellensteeg

We keren om en belanden dan bij de Ruigelaan die we links laten liggen, terwijl gemeld kan worden dat aan de zuidkant van de weg (nu straat) vroeger bij een witte woning met nr. 67 de fruitkwekerij ‘De Holmhors’ van E. Zijlstra te vinden was, nu is daar de Kooisingel. Wat verderop was Hamstra vroeger boer en later zat daar het schoonmaakbedrijf De Wit. En waar we nu Tussenziel aantreffen heeft de VV Haren rond de oorlogsjaren gevoetbald voordat ze naar de Onnerweg vertrokken. Even verderop waar nu de Kamperfoelieweg ligt stond een boerderijtje dat eigendom was van Nathans maar bewoond werd door de fam. Horn en verleenden gastvrijheid of wel kleedgelegenheid aan de voetballers die dus achter hun huis het speelveld hadden. Als aanvulling kan nog worden vermeld dat Jurrie Blauw van het café op de hoek bij de Middelhorsterweg de voetballers in de pauze thee kwam brengen.

Voorbij de Klaverlaan draaien we de Mellenssteeg in, waar op nr. 2 de boerderij van de familie Horst een geëigend beeld vormt. De hoeve vroeger eigendom van H. Horst is in 1934 afgebrand, werd herbouwd en is nog steeds in de familie en wordt thans bewoond door Johannes Horst.

Aan de westkant naast de huidige Ridderspoorweg was Geert Bazuin veehouder en vanaf 1970 tuinman en enkele panden verder boerde Geert Hazenberg, voordien H. Bazuin. We zijn dan aanbeland bij de plek waar we nu het Medisch Centrum aantreffen met daarachter het nieuwe winkelcentrum aan het Anjerplein.

Aan de overzijde van de Mellenssteeg bevindt zich de in 2013 in een nieuwe jas gestoken Brede School OBS ‘De Wissel’ samen met het Centrum Jeugd en Gezin (CJG) een consultatiebureau en een Speel-o-theek. Bij ons vervolg in zuidelijke richting passeren we links de Heesterlaan van 1984 en rechts de Boterbloemweg en de Ridderspoorweg beide aangelegd in 1964. Even voorbij de laatstgenoemde straat zal bij menigeen nog wel in het geheugen staan dat daar de bloemenzaak van (bloempje) Berends gevestigd was.

Mellenshorst

Aan de overzijde is het buurthuis de ’Mellenshorst’ een begrip in een ruime omgeving, evenals de buurtvereniging ‘Ons Belang’. Het aangebouwde jeugdhonk is inmiddels omgedoopt tot de ‘Mellenshoek’. Echter, qua adres hoort het multifunctionele gebouw bij de Waterhuizerweg met huisnummer 36. Voordat er op deze plek een buurthuis stond was hier een café met de naam ‘Tuindorp’, aanvankelijk van R.M. van Goinga en daarna o.a. van Waker, Bosma en later nog van Rieks Reitsma. Bij opheffing van de vroegere ,,Woningbouwvereniging Onnen” ging het batig saldo ad. f 57.500 via de gemeente naar de buurtvereniging Ons Belang. Op die manier kon op 15 september 1959 café Reitsma voor f 26.000 aangekocht worden met bestemming buurthuis. Na verbouwing opende burgemeester Ketwich Verschuur op 11 november 1961 het buurthuis de ‘Mellenshorst’. In de jaren ’70 vond er opnieuw een verbouwing plaats, de aanpalende woning verdween en zalen kwamen er voor in de plaats. Voor de volledigheid kan nog worden vermeld dat er voor Ons Belang eerder al een noodgebouw heeft gestaan aan de overzijde van de Mellenssteeg.

Op het bestuurlijke vlak ligt de huidige situatie als volgt: het gebouw is van de gemeente, het beheer en de exploitatie berust bij een Stichtingsbestuur en de buurtvereniging Ons Belang en anderen betalen voor het gebruik terwijl de gemeente subsidieert.

Rectificaties: in het vorige artikel stonden enkele omissies onder andere m.b.t. namen: Witkamp = Witkop en Ridderman = Modderman. Deze- en andere reacties worden in het boek aangepast. Henk Werners tel. 5346529