Bijzonder wonen

HAREN

Het is een ware openbaring als ik voor het eerst het voormalige machinegebouw van het Waterbedrijf aan de Grootslaan, vlakbij het spoor, binnentreed. Ik kijk rechtdoor door een corridor naar de zuidkant van het gebouw waar de zon door de hoge statige ramen naar binnen schijnt.

Anti-kraak

Rochus, werkzaam in de gehandicaptenzorg, heeft mij binnengelaten om het markante gebouw te laten zien. Hij bewoont het als anti-kraak (Carex) samen met vriendin Antje, ontwerpster en sieradenmaakster, en dochter Maare, een tweede kind is op komst. Rochus: “We wonen hier nu met alle plezier sinds een jaar en zijn heel blij met Carex. Ik heb al eerder in anti-kraakpanden gewoond in de Stad en we hebben hiervoor samen in een anti-kraakgebouw gewoond Haarlem – Antje komt uit Amsterdam – en hiervoor nog in Muntendam. Maar die gebouwen waren lang niet zo mooi als dit. Dit monumentale pand, dat al meer dan honderd jaar bestaat, is industrieel erfgoed en past echt bij ons. Je maakt hier bewust alle seizoenen mee.” Rochus leidt me door het gebouw dat aan de noordkant is opgedeeld met houten schotten, de ruimten waren vroeger in gebruik als kleed-, werk- en kantoorruimte. De ruimte aan de oostkant hebben Rochus en Antje in gebruik als werkruimte, de westelijke ruimte (met meer zonlicht) hebben ze ingericht als leefruimte. Dochter Maare heeft een eigen slaapruimte waar nog allerlei ‘spannende’ knoppen aan de muur zitten. In de vroegere kleedkamer met lockers – er hangen nog sleutels: ‘Hier de sleutel van het Capitool’ – heeft Carex een douchecel geplaatst.

Machinegebouw

Dan komen we in het gedeelte aan de zuidkant en dat deel heeft een magistrale, welhaast kerkelijke, uitstraling door de hoogte van het gebouw en door het licht dat door de hoge ramen van enkel glas naar binnenvalt. Over de volle breedte hangt een draagbalk: ‘Dr.Kr. 3000 Kg’. Rochus: “Het gebouw heeft vijf jaar leeggestaan en was door vandalisme – veel ramen waren ingeslagen – aangetast. Het heeft Carex behoorlijk veel tijd en geld gekost om het schoon en leefbaar te maken.” Er staat een enorm grote dieselpomp die welhaast in delen in elkaar moet zijn gezet. We komen een verzamelbak tegen met blauwdrukken en tekeningen van Haren met alle waterleidingen erop aangegeven. Er bevinden zich pompen onder de vloer die waren verbonden met het waterwingebied en waaruit helder water kwam. Na wat geschuifel door donkere ruimtes aanschouwen we ook nog de hoofdkraan. Maar het allermooiste is misschien wel het licht-verroeste plateautje aan de muur met allerlei meters en knopjes. Bij het afscheid nemen bekijken we door het raam nog het naastliggende markante, Oost-Duits aandoende, filtergebouw: volgens Rochus het oudste in beton gegoten gebouw van Nederland.

Toekomst

Vorig jaar en ook de afgelopen heeft de gemeente Haren een aantal bijeenkomsten en inloopavonden georganiseerd voor de bewoners van het omliggende Harener Holt over de ontwikkeling van het terrein van het voormalig Waterbedrijf. Als buurtsuggesties voor het machinegebouw werden genoemd: buurtcentrum, jonge onderzoekers, oefenruimte en scouting (of in combi); horeca is schier onhaalbaar of in combi. Tijdens een van de laatste bijeenkomsten is een schetsontwerp gepresenteerd voor een Grootspark in Engelse landschapsstijl met slingerende paden in open grasland met clusters sierbeplanting en glooiende randen. Wordt vervolgd dus, benieuwd wat de functie wordt van dit schitterende gebouw in het te ontwikkelen park.


Auteur