RUG-astronoom Amina Helmi krijgt Spinozapremie, de 'Nederlandse Nobelprijs'

Sterrenkundige Amina Helmi van de Rijksuniversiteit Groningen krijgt de Spinozapremie uitgereikt, de hoogste wetenschappelijke onderscheiding van Nederland.

Helmi is ongelooflijk blij, al kan ze het ook nog steeds niet helemaal geloven. ,,Elke dag denk ik het opnieuw: wow, ik heb 'm écht gekregen'', zegt ze lachend. ,,Het is een eer om de Spinozapremie te winnen, een grote erkenning voor het werk dat ik de afgelopen jaren gedaan heb.''

Sinds 1995 reikt de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijke Onderzoek (NWO) de Spinozapremie ieder jaar uit aan wetenschappers die baanbrekend onderzoek doen. Laureaten krijgen een 2,5 miljoen euro om vrij te besteden aan onderzoek.

Speurtocht naar de oorsprong van de Melkweg

Helmi, die een Egyptische vader en een Nederlandse moeder heeft en geboren is in Argentinië, werkt sinds 2003 aan de Groningse universiteit. Ze is hoogleraar Dynamica, Structuur en Vorming van de Melkweg en onderzoekt de geschiedenis van sterrenstelsels. Zo ontdekte Helmi's team eind vorig jaar dat de Melkweg voor een deel gevormd is in een fusie met een ander sterrenstelsel, ongeveer tien miljard jaar geleden. De vondst werd gepubliceerd in het prestigieuze wetenschappelijke tijdschrift .

,,Het mooie van deze prijs is dat er geen termijn is waarbinnen je het bedrag moet besteden'', zegt Helmi. Ze is van plan verder te gaan met haar speurtocht naar de oorsprong van de Melkweg, maar ze wil ook graag aandacht besteden aan de verdeling van massa binnen ons sterrenstelsel. ,,Aan de hand daarvan kunnen we meer te weten komen over donkere materie en de aard daarvan. Dat is nog altijd één van de grootste vragen in de astrofysica.''

Ben Feringa en Cisca Wijmenga wonnen ook Spinozaprijzen

Rector magnificus Cisca Wijmenga spreekt van 'een geweldige dag voor de universiteit'. Vóór Helmi sleepten slechts zeven andere RUG-wetenschappers de Spinozapremie in de wacht, onder wie Nobelprijswinnaar Ben Feringa (2004) en rector Wijmenga zelf (2015). ,,Amina Helmi is een uitstekende astronoom", zegt Wijmenga. ,,Het winnen van de Spinozaprijs is een welverdiend eerbetoon aan het geweldige en inspirerende werk van haar en haar onderzoeksteam.''