Lentis-topman Sitalsing wordt eerste allochtone chef in top Nationale Politie

Martin Sitalsing (57) wordt de nieuwe baas van de politie in Midden-Nederland. De geboren Surinamer wordt binnen de Nationale Politie de eerste eenheidschef met een migratieachtergrond. Dat bevestigen bronnen rond de Utrechtse politie.

Sitalsing is nu voorzitter van de raad van bestuur van Lentis, een instelling voor de geestelijke gezondheidszorg in Groningen. Hij studeerde ooit eens voor accountant maar ging al snel als politieagent aan de slag. Hij werd inspecteur in Amsterdam, vervolgens teamchef in de hoofdstad, en daarna districtschef in Groningen. In 2005 werd hij plaatsvervangend korpschef van de politieregio Friesland en vier jaar later de eerste allochtone korpschef van Twente.

In 2012 vertrok hij na 27 jaar bij de politie, omdat hij te horen kreeg dat hij niet behoorde tot de top-11 van agenten die leiding zouden gaan geven aan de elf eenheden van de nieuwe, gereorganiseerde politieorganisatie. Nu zal de korpsleiding van de Nationale Politie hem alsnog benoemen tot ‘eenheidschef’.

‘Anders zijn’

In een NRC-interview zei hij dat hij ‘nooit een goede reden had gehoord’ waarom hij in eerste instantie niet voor de Nationale Politie gekozen werd. Volgens hem had het mogelijk te maken met zijn ‘anders-zijn’. ,,In het selectieproces (bij de politie, red.) wordt heel erg gekeken naar: wie kent hem? Er wordt meer van hetzelfde gezocht. Al die bazen kennen elkaar van de academie. Het is ons kent ons. En ik was te weinig ‘ons’.”

Hij liet zich de afgelopen jaren meerdere malen kritisch over de Nationale Politie uit. In 2015 luidde hij in tv-program EenVandaag zelfs de noodklok: de opsporing was onder de maat, het ziekteverzuim hoog en de organisatie werd geplaagd door affaires. Datzelfde jaar zei hij in NRC dat het diversiteitsbeleid, met het ontstaan van de Nationale Politie, is gesneuveld.

Negers vangen

Eerder was hij al kritisch over ‘storende opmerkingen’ binnen het korps over verschillende bevolkingsgroepen. Agenten noemen moslims ‘jurken’, ‘en dan blijft het nog netjes’, zo vertelde hij. ,,Surinamers zijn allemaal bolletjesslikkende drugsgebruikers met gouden tanden. Of er wordt gezegd: ‘Kom, we gaan effe negers vangen op de Zeedijk’. Leuk bedoelde opmerkingen, maar ze dragen wel bij aan een negatief beeld over een bevolkingsgroep.’’

Sitalsing zelf kreeg te maken met scheve ogen toen hij in de organisatie opklom. ,,Als commissaris in Groningen ging ik drie schalen omhoog. Om mij heen zag ik de wenkbrauwen gefronst worden. Ze zeggen het nooit rechtstreeks, dat durven ze niet, maar van anderen hoor je dat die of die vindt dat ik het aan mijn afkomst te danken heb. Of op een borrel hoor je opeens: ‘Ja, maar jij hebt je kleurtje mee.’”

In een interview in Trouw in 2012 noemt Sitalsing, die door zijn vrienden ‘Sietje’ wordt genoemd, zichzelf ‘een druk baasje’. ,,Ik zit nooit stil en zoek altijd anderen op. Toch begin ik daar anders over te denken. Te veel mensen staan op zenden, daar erger ik me meer en meer aan. Wanneer ik met collega-bestuurders vergader, merk ik het vaak. Iedereen wil zijn zegje doen, iedereen moet zijn boodschap kwijt. Terwijl luisteren krachtiger en effectiever is.’’

Spijtig

Als politieman is hij meer van het voorkomen dan van het straffen. In Trouw: ,,Het is spijtig dat onze samenleving vooral gericht is op repressie. Zaken achteraf regelen in plaats van voorkomen. Dat zag ik in de 25 jaar dat ik bij de politie werkte, maar dat zie ik evenzogoed bij jeugdzorg. Ik geloof meer in het bespreekbaar maken en aanpakken van problemen aan de voorkant. Voorkomen, preventie, goede begeleiding, zodat die repressie minder nodig is. Mijn motto is: je moet het dak repareren als het droog is.’’