Wirecard en falende toezichthouders waaronder de accountant | column Theo van der Werff

In eerste instantie wilde ik het in deze column hebben over de steun aan de KLM-AIR FRANCE. De overheid gaat er geld in pompen. Voor de economie op kortere termijn is dat de gemakkelijkste keuze. Behoud van werkgelegenheid. Schiphol met alles er om heen, een economisch centrum, kan blijven bestaan.

Wat ik persoonlijk jammer vind, is dat het door dit besluit niet meer nodig is na te denken over wat we wereldwijd gaan doen met het te grote aantal vliegtuigen en of er geen andere manieren zijn om te reizen, die ons milieu minder belasten. Dus daar gaat mijn hoop om op EU-niveau na te denken over sanering van de luchtvloot en een betere infrastructuur door middel van treinen en andere nog te bedenken vervoersmogelijkheden. Misschien was dat mogelijk geweest met een EU met visie en sterke leiders .

Wirecard

Maar opeens kreeg ik een onderwerp in de schoot geworpen dat ik jaarlijks bij de bijeenkomst met mijn collega’s aan de orde kan stellen. Het is de recente gang van zaken rond Wirecard, waarbij de toezichthouders veel steken hebben laten vallen. En bij die falende controleurs horen ook mijn eigen vakgenoten. Volgens mij wil het woord ‘toezichthouder’ zeggen dat we erkennen dat toezicht noodzakelijk is en dat we ook zeer serieus zijn met het bedenken van procedures die zo goed zijn dat alles op papier perfect klopt en de overheid verder kan slapen.

Een voor iedereen herkenbaar voorbeeld is de vleesindustrie. In theorie is het volledig in orde. Er worden mensen benoemd om toezicht te houden maar er zijn evenzovele filmpjes die aantonen dat de werkelijkheid anders is. Dan volgt een zitting in de Tweede Kamer, iedereen belooft beterschap en alles blijft bij het oude. Zo ook de accountant en de controle. Ik denk dat minimaal één keer per jaar - als het niet vaker is - boven water komt dat een accountant gefaald heeft in zijn controletaak, en dan blijft het bij getouwtrek over de claim. 

Onafhankelijke accountants

Maar het echte probleem gaan we zeker niet aanpakken: namelijk dat alleen onafhankelijke accountants mogen controleren. Dat maakt dat er geen financiële belangen meer zijn. Dus ik kom weer met mijn voorstel dat op landelijk niveau - maar bij voorkeur op EU-niveau – een organisatie moet komen die controles op financieel gebied uitvoert, die niet rechtstreeks via de opdrachtgever betaald mag worden. Want hoewel iedereen mij tegenspreekt denk ik dat het in zijn algemeenheid zeker is: wie betaalt bepaalt. Dan is de onafhankelijkheid ver te zoeken. Zeker als de accountant ook ziet dat hij in de toekomst een aantal miljoenen omzet mis kan gaan lopen en een aantal medewerkers moet ontslaan.

Omdat de overheid zijn toezichtstaak, die zij vroeger met de Rijksaccountantsdienst had, geen nieuw leven in blaast, de accountant zijn lucratieve werk graag wil houden en de ondernemer graag zijn invloed op de uitslag van de controle in de hand wil hebben, zal ik over dit onderwerp wel een roepende in de woestijn blijven.

 

Theo van der Werff is Groninger ondernemer en accountant