'Vrijheid met een zwarte rand' in synagoge in Groningen schetst beeld van het Joodse leven na de bevrijding

In de synagoge in Groningen is de hele zomer de expositie 'Vrijheid met een zwarte rand: Joods Groningen na de bevrijding' te zien. Hierin wordt met foto’s, persoonlijke verhalen, documentaires en objecten een beeld geschetst van het Groningse Joodse leven na de bevrijding.

Groningen kende voor de Tweede Wereldoorlog een bloeiende Joodse gemeenschap. Rond 1940 woonden ruim 5000 Joden in de provincie Groningen, waarvan meer dan de helft in de stad. Amper 300 Groningse Joden overleefden de oorlog.

Hoewel de bevrijding in Groningen uitbundig werd gevierd, was de ellende voor veel teruggekeerde Joden nog niet voorbij. De opvang was in veel gevallen kil en bureaucratisch, soms zelfs vijandig en vernederend. De nazi’s waren dan wel verslagen, maar het antisemitisme was niet verdwenen.

De meeste Groningse Joden vertrokken dan ook naar Israël, Canada of de Verenigde Staten. Zij voelden zich niet langer thuis in Groningen. De Groningse Joodse gemeenschap

De omzwerving van het Eeuwige Licht

In de expositie Vrijheid met een zwarte rand is onder meer het De omzwerving van het Eeuwige Licht uit de voormalige jeugdsynagoge aan de Folkingedwarsstraat te zien. Deze lamp is een van de weinig overgebleven voorwerpen uit het interieur van de jeugdsjoel.

Het Eeuwige Licht brandde er tot 1981, toen Groningse Joodse gemeente terugkeerde naar de synagoge in de Folkingestraat. De lamp werd meegenomen, maar verdween in een opslagkast. Enkele jaren geleden is de lamp in zijn geheel gerestaureerd.

Documentaires Liefke Knol

Ook wordt een aantal rapporten en schoolschriften, afkomstig van kinderen die in de jeugdsjoel lessen volgden, tentoongesteld. Zij leerden onder andere de Hebreeuwse taal en maakten kennis met de Joodse tradities.

Filmmaakster Liefke Knol maakte twee documentaires voor de expositie. Zij interviewde leden van de Groningse Joodse gemeenschap over de bevrijding en het naoorlogse Groningen.

Vrijheid met een zwarte rand: Joods Groningen na de bevrijding kwam tot stand met steun van de provincie Groningen en het vfonds De expositie wordt vrijdag 17 juli geopend.