Hoe professioneel is Grunneger Power eigenlijk?

GRONINGEN Een ambtenaar van de gemeente Groningen heeft gedreigd de (innige) samenwerking tussen gemeente en energiecoöperatie Grunneger Power te beëindigen als de directeur Steven Volkers weg zou moeten. Dat stelt Carla Alma die enige tijd in beeld was als voorzitter van de coöperatie. Deze ambtenaar was op dat moment zelf vooraanstaand lid van Grunneger Power.

Gert van den Bremen, de huidige voorzitter van Grunneger Power, een van de oudste en grootste energiecoöperaties in het Noorden blijkt intussen slecht bestand tegen een paar vragen over de leden met dubbele petten bij de coöperatie. Hij beschuldigt de verslaggever van De Gezinsbode en Harener Weekblad van ‘een slechte inborst’. Hoe professioneel is Grunneger Power, de club die de komende jaren in de stad Groningen de energietransitie concreet moet maken eigenlijk?

‘Eerlijk is eerlijk: ik heb het overzicht ook niet meer. Er zijn zoveel lopende zaken." In de zomer van 2019 zit Steven Volkers er een beetje doorheen. De directeur van Grunneger Power (GP) geeft leiding aan een energiecoöperatie die de laatste jaren enorm is gegroeid. De coöperatie speelt zich in de kijker met een succesvolle crowdfundingsactie voor een zonnepark bij Vierverlaten. Het ledenaantal groeide de afgelopen jaren, het aantal projecten nam toe. En dan is er nog het personeel. Enthousiast, gedreven, fris. Maar piepjong en onervaren. Vijftiger Stevens is veruit de oudste van het team. De coöperatie heeft geen winstoogmerk maar moet wel de eigen organisatiebegroting rond zien te breien. Dat gaat niet vanzelf. ,,Er zit nog 125 K vast bij de gemeente", verzucht de directeur. ,,Dat hebben we nodig om de mensen te betalen."

Het openhartige gesprek dat Volkers voert met enkele leden van GP komt niet uit de lucht vallen. Een paar maand eerder kwam naar buiten dat er een flinke aanvaring is geweest tussen Volkers en het bestuur. Lang verhaal kort, staat in een andere gespreksnotitie: ‘Er is een ernstige discrepantie tussen het beeld dat het bestuur heeft van de werkelijkheid en de werkelijkheid waarin de werkorganisatie zich bevindt’. Met andere woorden: Volkers en zijn team moeten een uit zijn voegen barstende organisatie runnen en zijn verantwoordelijk voor het binnenhalen van enorme subsidies. Het bestuur bestaat nog uit idealisten die ooit zijn gevallen voor het idee (net als veel leden) dat burgers baas worden van hun eigen energieopwekking.

Blijf dan maar eens fris en fruitig. Als directeur. Met al die jonkies om je heen. En die over elkaar heen tuimelende projecten. BuurtWarmte050, de stroef verlopende aanleg van een warmtenet in Paddepoel. En zonnepark Vierverlaten waarvoor een lening is afgesloten waarvan de rente en aflossing moet worden betaald. Dat lukt amper. ‘Het crowdfundkapitaal van Vierverlaten is de afgelopen tijd (oneigenlijk) de buffer geweest’, staat in een notitie. Je moet toch wat om niet failliet te gaan. En dan zijn er nog de plannen voor zonnepark Roodehaan, waar de ontwikkelaar Hanergy de coöperatie aan het lijntje houdt, zo blijkt uit de mailwisseling tussen de projectontwikkelaar en de coöperatie. En dan heb je ook nog een oerwoud aan partners die de helft van de tijd ook weer keiharde concurrenten zijn. Zoals de Natuur en Milieufederatie, merkt Stevens op: ‘Ze zitten in een aantal organisaties en hebben een veel te grote broek aan. Ze zijn op zoek naar projecten om geld te verdienen en dat maakt hun positie als onafhankelijke derde twijfelachtig’, staat in de notitie. En er moet heel veel overlegd en vergaderd en gepolderd worden. Kortom: fietsen door zand. En in de tussentijd: krijg je geen mes in de rug, dan wordt er wel aan je stoelpoten gezaagd.

Het idee achter een coöperatie is dat de leden de baas zijn. Zij nemen het heft in handen. Daar wil de politiek naartoe. Van ieder zonnepark moet 50 procent in handen komen van de lokale gemeenschap, zo luidt op dit moment het idealistische credo. Tegenwicht voor de Chinezen die hele zonneparken opkopen nadat ze zijn gerealiseerd met Nederlands subsidiegeld. Er zijn op het platteland veel kleine coöperaties die betrokken zijn bij bijvoorbeeld een kleine zonneweide. Zoals in Glimmen en Ten Boer. Grunneger Power is ambitieuzer. Er lopen tal van projecten in de stad. In een strategisch document schrijft GP op dat ze een vinger in de pap willen bij elk project in de stad dat te maken heeft met energietransitie. Ze lijken zich echter te verslikken in hun ambitie.

In de zomer van 2019 zijn de leden daarom driftig op zoek naar nieuwe bestuursleden, want op deze manier worden die ambities niet gerealiseerd, is de overtuiging. Het contract met Volkers loopt eind van dat jaar af. Hij mag opnieuw solliciteren, maar hem wordt klip en klaar te kennen gegeven dat er slechts een klein dienstverband inzit. Daar is Volkers niet blij mee. Er is expertise nodig op financieel gebied, want daaraan ontbreekt het momenteel overduidelijk. En er is behoefte aan een stevig bestuur. Uiteindelijk geven onder meer zwaargewichten als Carla Alma en Piet de Vey Mestdagh te kennen beschikbaar te zijn.

Ook Jan Laurens Kersbergen werd benaderd. Hij voerde wat gesprekken en verdiepte zich in de boeken. Het verslag van een gesprek met deze interimmanager, is niet mals. Kersbergen meent dat er binnen GP ‘expertise ontbreekt op financieel gebied. Het gevolg is onduidelijkheid, schimmigheid.’ Verderop: ‘de financiële transparantie is heel slecht’, ‘niemand anders dan Steven en Anne (werkt voor GP- red.) hebben inzicht in de financiën’. Kersbergen bedankt voor de eer.

Zo ver zijn Alma en De Vey Mestdagh dan nog niet. Ze werken zich in en verdiepen zich uitgebreid in GP. Maar ook zij knappen niet op van wat ze tegenkomen. De financiële situatie bij GP is inderdaad wankel, stellen ook zij vast. Steven Volkers wil niet weg en de werkorganisatie ziet het nieuwe bestuur niet zitten. Alma stelt een verklaring op, die ze op de ledenvergadering van 27 november wil voorlezen. Daarin staat dat ze het onder deze omstandigheden niet zien zitten.

Maar zo ver komt het niet: zes leden, onder aanvoering van Gert van den Bremen stellen zich ogenschijnlijk uit het niets kandidaat. Ze worden met meerderheid van stemmen aangenomen. Nog diezelfde avond kondigt het kersverse bestuur aan dat Volkers vijf dagen per week voor Grunneger Power aan de slag gaat.

,,Ik ben achteraf zó blij dat ik er niet aan begonnen ben", zegt Carla Alma. Ze heeft nogal wat bestuurlijke ervaring, onder meer als het gezicht van de Waddenvereniging. Ze zat tien jaar in het dagelijks bestuur van het Waterschap Noorderzijlvest. Alma ziet om in verbijstering naar de paar maanden waarin ze in 2019 rondliep bij Grunneger Power. Het was bedoeld als voorbereiding van een voorzitterschap waar uiteindelijk niets van is gekomen. ,,In vijf maanden hebben we dat hele Grunneger Power goed doorgelicht. Er deugde niets van."

Financieel waren de zaken niet op orde, stelt Alma. Het team was bevlogen, maar financieel liep het uit de rails. ,,Ik trof daar een directeur met zijn discipelen. Er hing een erg vreemde sfeer."

En er liepen prominente leden rond met dubbele petten, viel haar op.

Wouter van Bolhuis is dé energietransitie-ambtenaar in Groningen en in die functie opdrachtgever van Grunneger Power. In de interne stukken van Grunneger Power duikt zijn naam geregeld op. Als lid van de coöperatie praatte hij uitvoerig mee over de strategie van GP.

Musetta Blaauw. Vennoot van Team Hotze dat het recent naar buiten gebrachte zeer omstreden onderzoek deed naar zonneparken in het landelijk gebied ten zuiden van Haren en tussen stad en Ten Boer. In dit rapport wordt Grunneger Power genoemd als mogelijke partner bij de ontwikkeling van de parken. Blaauw is penningmeester van Grunneger Power.

Ook opvallend: GP-lid Peter Breithaupt werkt voor Shell. Shell investeerde in het Grunneger Power-project BuurtWarmte050 en zat ook in de kascommissie die de volgens Alma nogal rammelende cijfers van Volkers goedkeurde.

Alma viel van de ene verbazing in de andere. Ze wilde eerst een gesprek met de wethouder die in Groningen over de energietransitie gaat, mede met het oog op de innige verstrengeling van Grunneger Power en gemeente. Immers: GP heeft de ambitie om betrokken te zijn bij ieder project dat in Groningen wordt ontwikkeld op het gebied van die energietransitie. Ook wilde ze een bijzonder dreigement aan de orde stellen, blijkt uit de notities die ze maakte in aanloop naar het gesprek: ‘Een gemeenteambtenaar (Wouter van Bolhuis, ook lid van GP) heeft gedreigd de relatie met GP op te zeggen als de huidige directeur niet in dienst blijft. Is de wethouder hiervan op de hoogte?’

,,We hadden een afspraak gepland, de wethouder en ik", zegt Alma. ,,Maar toen kreeg ik bericht van Wouter van Bolhuis waar de honden geen brood van lustten. Dat was een dreun in mijn gezicht. En daarna werd de afspraak afgezegd."

Niet veel later zou een groep van zes leden, onder leiding van Gert van Bremen, oud-wethouder in Stadskanaal, een succesvolle gooi doen naar een plek in het nieuwe bestuur.

Gevraagd naar deze onverwachte wending, zegt Van den Bremen. ,,Dat is al een jaar geleden. Ik wist niet dat de Gezinsbode een historische rubriek had."

Een jaar geleden hadden we niet die drie kilo papier waaruit blijkt hoe het ervoor stond met Grunneger Power. Wat mij verbaast is dat er een bestuur is ingewerkt, voorbereid, uitgebreid, maandenlang en ineens zijn er zes mensen die zeggen: wij gaan het wel doen.

,,Wij kregen de indruk uit de verhalen die we hoorden dat Grunneger Power eerder werd afgebroken dan werd opgebouwd.”

Maar het aspirant-bestuur was nog niet eens begonnen.

,,Ze waren wel in voorbereiding.”

En toen had u het al door: dat wordt helemaal niks?

,,Dat wist ik niet.”

Wel genoeg om te zeggen: ik ga het wel doen.

,,Wij gaan dat doen. En de leden beslissen.”

Het ging om Carla Alma, die is niet achterlijk en heeft een zee aan ervaring. Piet de Vey Mestdagh, een oud-gedeputeerde. Dat zijn toch geen nitwits?

,,Dat ben ik ook niet.”

Dat zeg ik ook zeker niet. Maar vanwaar dan al in zo’n vroeg stadium die ongerustheid bij Grunneger Power?

,,Dat heb ik net gezegd: omdat we de indruk hadden dat de zaak eerder werd afgebroken. Wij hebben heel globaal onderzoek gedaan en we zijn voornamelijk op ons gevoel afgegaan."

Dat geldt niet voor Alma en de Vey Mestdag. Die hebben bepaald niet globaal onderzoek gedaan, maar juist nogal diepgravend.

,,Dat moet u niet aan mij vragen."

Wat vindt u van de dubbele petten bij Grunneger Power?

,,Ik heb geen waarneming van dubbele petten in de situatie bij Grunneger Power."

Oke… Nou ja, de stukken spreken andere taal, maar als u het zegt…

,,Nee, dat is geen andere taal, dat is uw slechte inborst."

Wethouder Philip Broeksma, de baas van Van Bolhuis laat via zijn woordvoerster weten dat hij zich niet herkent in opmerkingen van deze krant ‘over eventuele dubbele petten’. Ook stelt hij dat het aspirant-bestuur onder leiding van Alma is uitgenodigd voor een gesprek maar dat daar niet op in is gegaan.

Bram Hulzebos