‘Een portret schilderen is zo kwetsbaar’ | Portretten in Korrewegwijk Groningen

GRONINGEN Studenten van kunstacademie Minerva zetten met ‘Portretten’ tachtig bewoners van de Korrewegwijk in de schijnwerpers. ‘Portretten is een ontmoeting tussen wijkbewoner en student waarbij het gesprek net zo belangrijk is als het portret zelf’.

Maarten Krukkert (25) moest even slikken toen hij een portret van een wijkbewoner, na drie uur tekenen, vol verwachting onthulde. ,,Ik vind het niks”, was het commentaar.

,,Een portret is schilderen is zó kwetsbaar, al mijn energie en concentratie zit erin. De opmerking kwam hard binnen”, zegt Krukkert, derdejaars student kunstacademie Minerva. Inmiddels is hij vier portretten verder, en weet de verwachting - ‘het moet wel lijken hoor’ - van wijkbewoners aardig in te schatten.

Krukkert en zeven medestudenten portretteren tachtig bewoners van de Korrewegwijk in één van zeven sociale plekken in de wijk, zoals Het Floreshuis, Vrouwencentrum Jasmijn, de Moskee en het hotel van de wijk. Het Floreshuis in de Korrewegwijk bedacht met Portretten een alternatief voor het jaarlijkse Korrezon Festival dat dit jaar niet doorgaat vanwege corona. Doel is om wijkbewoners zichtbaar te maken voor elkaar. Bij Portretten krijgen bewoners hun portret mee naar huis, in ruil daarvoor vertellen ze hun verhaal. Eerder organiseerde het wijkcentrum Raamexposities, waarbij kunstenaars uit de wijk hun kunstwerk in de eigen vensterbank tentoonstelden.

Coach van het project Herman van Hoogdalem (67), hij is wijkbewoner, beeldend kunstenaar en docent schilderen van Minerva, luistert aandachtig naar Krukkert en geeft een tip: ,,Spreek na een eerste verkenning met het model af om elkaar vaker te zien. Met meerdere ontmoetingen groeit het portret en verhaal dat daaronder komt te hangen. Dat werkt, zul je zien.”

Verhaal van wijkbewoners

,,Portretten is een ontmoeting tussen wijkbewoner en student waarbij het gesprek net zo belangrijk is als het portret zelf”, legt van Hoogdalem uit. De portretten komen tijdelijk achter het raam van het Floreshuis te hangen met daaronder het verhaal van de wijkbewoners. Dat kan een quote zijn maar ook een A4 vol tekst. ,,Een man vertelde tijdens het model zitten dat hij geen verhaal had voor de wijk, maar wel een vraag. De antwoorden zou hij graag onder zijn portret terugzien. Kan ook, de vorm is vrij. We vragen bewoners ook wel om voorwerpen van huis mee te nemen, dat brengt het gesprek wat makkelijker op gang”, zegt van Hoogdalem.

Zo vrij als de vorm is, zo verschillend zijn de tekenstijlen van de studenten. Krukkert: ,,Ik teken relatief los, maar ben nog aan het zoeken naar mijn eigen stijl. Wat ik al vertelde, tekenen is kwetsbaar en ondertussen ga je ook een gesprek aan. Dat is moeilijk maar ook leerzaam.”

Deze manier van tekenen is voor Krukkert een hele uitdaging. Een foto kun je even opzij leggen want die verandert niet, maar wanneer een model live voor je zit is het de kunst om het ‘moment’ vangen. Al zijn dat alleen de ogen, geeft hij aan. ,,Tijdens het tekenen ben ik bevangen door het tekenen. Ik kan dan iemand dan vragen om zelf een verhaal te schrijven of om dat later samen te doen.”

Aangrijpend en persoonlijk

Van Hoogdalem geeft zijn studenten mee dat buurtbewoners bewust op de praatstoel worden gezet om vrij te kunnen vertellen. De verhalen van buurtbewoners zijn alledaags en heel interessant, schetst Krukkert. ,,Ik tekende een mevrouw die in een lingeriezaak werkt. Zo kwam ik erachter dat haar werk, gewoon tijdens het aanmeten van bijvoorbeeld een bh, heel emotioneel kan zijn. Ze vertelde dat mensen soms tot tranen toe bij haar in de paskamer staan. Zij moet daar dan mee dealen. Bijzonder dat een op het oog heel gewoon beroep zo aangrijpend kan zijn. Persoonlijke verhalen doen me wat.”

Dat samen optrekken met de buurtbewoner voorkomt teleurstellingen, want een portret is geen fotokopie. Van Hoogdalem: ,,Mensen zijn soms geschokt om zichzelf vertaalt te zien in lijnen of vlekken. Een portret heeft een veel grotere transparantie dan een foto waarvan we gewend zijn om die als werkelijkheid te zien. Mijn ervaring is wanneer tekenaar en de geportretteerde elkaar een beetje kennen de reactie berustend is: ‘Ik moet er even aan wennen, maar ik wil ém nooit meer kwijt! Of: ‘Oh ja, ik heb hier rimpels en daar begint het te zakken.”’

Krukkert: ,,Waar mijn plezier in zit? Ik leer veel en hoop wijkbewoners een leuk uitje te geven met een ochtendje praten. Dat het poseren een prettige ervaring voor ze is. Dan ben ik tevreden over mijn werk en over Portretten.”

Een selectie van de tachtig portretten wordt binnenkort uitgebracht in boekvorm.