“Ik geloof in een God die mensen individuele keuzes laat maken”

HAREN - Dit zegt Henk Pijlman afgelopen zondag tijdens het eerste Koorgesprek in de Harener dorpskerk, waarbij Jolly Kerkstra in gesprek gaat met Henk Pijlman over thema’s op het snijvlak van geloof, kerk, wetenschap en samenleving.

Door Kees Romijn

Henk Pijlman is voorzitter van het college van bestuur van de Hanzehogeschool Groningen en D66-lid van de Eerste Kamer. Zo’n 50 belangstellingen hebben de behaaglijkheid van de kerk opgezocht op een van de eerste echt koude dagen van het nieuwe jaar.

Jeugd, studie en onderwijs

,,Ik ben in Tjalleberd in Friesland geboren en ben opgegroeid in een doopsgezinde familie. Ik heb een positieve opvoeding gehad met eigen verantwoordelijkheid en hard werken op de boerderij. Ik mocht alles maar veel was ook verplicht, zoals op vrijdag tussen de middag pianoles en na school schaak- en dansles."

,,De predikant vroeg ik lid wilde worden van de jeugdclub. Ik vond het niks maar mijn vader zei: ‘Als je nu lid wordt voor 3 maanden en dan kijkt of je het nog steeds leuk vindt...’. Ik vond het geweldig omdat het aardige predikant was en we zelf onderwerpen mochten aandragen. Dit heeft mij gevormd en tijdens mijn studie in Groningen laat je het niet achter je."

,,Ik ging naar Haren omdat daar de doopgezinde predikant Keizer fantastische preken hield. Zij heeft ons ook getrouwd. Geschiedenis heeft mij altijd getrokken, ik vind het leuk om verhalen te vertellen en het leidt tot het opbouwen van inlevingsvermogen."

,,Wat onderwijs betreft steun ik het plan van de ChristenUnie om geld te steken in het christelijk en het humanistisch vormingsonderwijs. Toen ik leraar geschiedenis was en het had over Mariaverering, vroeg een leerlinge: ‘Wie is Maria?’. Dat is toch ongelooflijk. Onderwijs is het emancipatiemiddel voor mensen om boven hun achtergrond uit te stijgen en iemand mag best langer over zijn studie doen.”

Geloof en individualiteit

,,Wat het geloof betreft is voor mij het werkwoord ‘zoeken’ het belangrijkst. Soms is het geloof bij mij ver weg maar ik heb de overtuiging dat ik altijd terugkom. Ik ben gelovig en zoekende en ik ben niet bezig met dogma’s. Dat een kerk bepaalt wat een individu mag, vind ik lastig."

,,Ik geloof dat de bijbel een verzameling van verhalen van mensen is die op zoek waren naar God. Ik geloof in een God die mensen individuele keuzes laat maken. God is een abstracte, het leven wordt hier geleefd. God heeft het leven in beweging gezet, het leven heeft een bedoeling en een doel. Het leven is goed te bevatten maar daarna stopt het. Ik geloof niet een leven na de dood.”

Politiek en ethische kwesties

,,Ik ben in mijn studententijd lid geworden van D66 door Jan Terlouw. Hij was een van de eersten die duurzaamheid op de agenda zette. Ik heb ook bij de Partij van de Arbeid in Groningen gekeken maar daar ‘sloegen ze elkaar de hersens in’!"

,,Nu in de Eerste Kamer houd ik me ook met ethische kwestie bezig. Wat betreft orgaandonorschap vind ik het, als ik er rationeel naar kijk, prachtig als iemand door mijn orgaan kan doorleven. Ik geloof dat het troostend kan zijn maar weet het niet zeker. Iedereen moet zijn eigen keuze hierin maken. Als je geliefde stervende is en dat je dan tot orgaandonatie moet besluiten, dat kan heel emotioneel zijn. Het kan troostrijk zijn maar ook spijt geven, omdat je niet bij het moment van heengaan kunt zijn."

,,Voltooid leven is een ongelooflijk ingewikkeld onderwerp en ik voer er thuis met mijn vrouw, die theologie heeft gestudeerd, ook veel discussies over. Ik vind dat mensen hun eigen keuze moeten maken en zich niet moeten laten leiden door wat een religieuze gemeente ervan vindt."

,,Mijn moeder van 91, die geestelijk nog sterk was maar lichamelijk op, wilde niet meer leven maar haar signalen heb ik genegeerd. Uiteindelijk heeft de Levenseindekliniek haar geholpen en heb ik er vrede mee.”

De laatste vraag is of Pijlman zich zorgen maakt over de toekomst. ,,Politiek gezien – met Trump aan de macht – is het niet prettig en Europa wordt uit elkaar gespeeld door de brexit. Verder schiet het oplossen van de klimaatproblematiek ook niet op. Maar ik ben van origine een optimistisch mens en ik geloof dat het goed zal komen.”